Dialect: Baarege
AlgemeenGevaorlek (het woord van de vorige keer)
‘Witte wa d’iek gevaorlek vin?’, vraagt Monda van Diesen. ’Die electrische fietse en vural die fatbikes. Jao het moet tegeworig ammmaol ien’t engels meesse. Fatbikes da zèn die electrische fietse mèj diekke baande, mar da wieste gullie al wel den’k. Ze vliege zomar over ‘t straot!
As iek de straot over moet steke dan moet iek nie twèj mar wel drie kjere goed kijke of t’er iet aonkomt. Vural a g’et nie goed mjeer ziet, want ze zèn d’ur vur d’agget wit. M’n w’ore zèn wel goed, mar die fietse raaie zo zacht da ge ze nog nie aon w’oort komme n’ok.
Kleine mannekes swijle, zonder n’een hellem oep. Sjonge, jonge, denk iek dan, a ‘da mer goed aflwoopt.
En ien de grwote steje daor vliege ze oep n’een electrische step tussen de voetgangers dur. Daor zal toch ok wellus iemand aongereje wurre den’k.
De moderne tijd: we moette d’er ien mèj. Mar iek zèn er t’oud vur. Alhoewel, a’k nou jonk was zou iek toch ok wel n’een electrische step wulle ‘n emme!’
Yvonne Rijk vindt veel dingen gevaarlijk: ‘Gevaorlek. Jao der zen zoveul dienge gevaorlek. Mar a’k die ier ammel oep gaon noeme wôôr ut un saoi stuukske.
Wa vur mijn gevaorlek ies, da zen autoos die achteruit nen oepriet af komme rije. Iek was un jaor oef zes toen a’k naor school gieng oep men step. Jao ien dieje tijd gienge we al gaauw aljeen naor school. Baaj de Vogelenzang kwam er nen auto achteruit van de waarf rije. Die reej mijn finaol van men step af. Geluukeg ooi iek men eige nie zo veul bezjeerd, mar men step was wel kapot en da vonnek toen jeel aarg. Naoderaand zennek zeker nog wel twientug kjeere jeemaol oef bekaant van menne fiets gereeje. Veleeje week nog. Iek weet nie oef aandere meese da d’ok zo diekels emme, mar mijn overkomt da d’iedere kjeer.
Baaj nen slagter waarke ies volges mijn een jeel gevaorlek beroep, want iek ken er jeel wa dieje al nen kjeer tuuse ut snijmesjien emme gezeete mej nen vienger.
Over viengers gesprooke. Agge ut gras aont maoie zijt en ut grasmesjien aopert, dan ies ut nie verstaandieg oem ies ien da mesjien te gaon voele wa datter aon d’aand ies. Mijne man kan daor over mej praote. T’ies wa d’aanders netuurlek agge da mesjien jeest uit zet, mar da was ie vergeete.
Iek vein ut ok altij gevaorlek a mijne man de dakgoot gaot schwoon maoke. Dan zennek mar liever nie tuis. Mar geluukieg ies daorbaaj nog nwooit wa gebeurd.
Weete wa ok gevaorlek ies. Agge uit nen auto stapt en ge ouw doe aande vast aon de stijle van de deur. Da emmek nen kjeer mej gemaokt. Nie baaj men eige wur. Mar iek was ur wel baaj. Wej ooie visite g’ad en toen ze naor uis gienge wielde dieje man sjarmaant zen en de deur open ouwe vur zen vrouw. Ze stapt ien en ouwt met dur aande de deurstijl vast. Dieje man, veust te g’aost netuurlek, slaogt de deur diecht. De rest kuunde raoije.
Zo emme we baaj de deur van de biedkapel baaj de kerk ies nen viengertop gevonne. Agget aart waoit dan kan die deur injees jeel aart diecht slaoge. We zender nwooit achter gekomme van wie at dieje viengertop was.
Iek gaon stoppe want iek zien da men veraol jeel luguber gaot wôôre. Mar Jan vroeg watter ammel gevaorlek ies en dees zen dienge dieja as jeest bij mijn oep kwaome.’
Richard Musters waarschuwt: ‘We emme allemaol wel us gevaorlekke dienges gedaon. Soms un bietje bewust, mar soms edde d’r ok gin aarug in. Dagge in oewe n’otto rijdt en dagge plots un ‘oop getoeter oort of dagge megaank mot uitwijke omdagge effe nie op zoot te lette. Wa da’k ok jil gevaorlek vin, da zen die politiekers die zomar van alles roepe. Nouw ooi iek daor un stukske over geschreeve, mar iek em ut wir uitgewist. Want wie zitter nouw op mèèn commentaor daoroep te waachte? Meense lustere alleenig mar naor utgeen ze wulle oore.
Mar witte wa nouw echt gevaorlek is? Al da nepnieuws. En dan em iek ut nog nie eens over da nepnieuws da sommigte meense verzinne. Iek em ut over crimineele die nepvidioos maoke om aandere meense geld af te troggele. Meej al da iejaij kunne ze stemme precies naomaoke. En tegeswoordigs kunne ze ok beweegende beelde d’r bij maoke. Dan worde dus opgebeld dör oew eige kind, vriend of femilie. Die emme dan un veraol watter op neer komt da gij geld over mot maoke omda ze in nood zitte en nouw nie bij d’r eige geld kunne komme. Mar gin probleem, waant ze betaole da natjuurluk kommende week trug. Omda ‘t er tegeswoordigs allemaol zo echt uit ziet, dan geloovde da ok makkeluk, meej as gevolg dagge oew cente kwèèt zèèt. Al da iejaij gebeure, da gaot oons nog veul ellende brengen. Tis in de aande van de verkjeerde meense jil gevaorlek speulgoed.’
Uw reactie op ‘Baarege’ is tot en met dinsdag 23 september 2025 van harte welkom bij luysterburg01@gmail.com
Tot volgende week!
