Hardwerkende vluchtelingen maken indruk

BERGEN OP ZOOM – De oorlog in Oekraïne duurt al vier eindeloze jaren. In de gemeente Bergen op Zoom maken Oekraïense vluchtelingen er het beste van, ziet Hans Verdult van Werkcentrum Brabantse Wal. Hoewel de verhalen van de vluchtelingen hem – en veel anderen – raken krijgt hij energie van de werklust onder de vluchtelingen en de hulpvaardigheid van de bedrijven die de Oekraïeners in dienst nemen: “Ze weigeren bij de pakken neer te gaan zitten en met hun duimen te draaien.”

Toen Russische troepen op 24 februari 2022 de Oekraïense grens overtrokken en een oorlog begonnen, kwam er een grote vluchtelingenstroom op gang, die ook de gemeente Bergen op Zoom gebruikte. De Oekraïense vluchtelingen werden aanvankelijk opgevangen in het voormalige zorgcentrum Avondvrede. Later vonden vluchtelingen ook een plek in het oude politiebureau aan de Jacob Obrechtlaan en in het Halsterse hotel De Nieuwe Ram. Via het Werkcentrum Brabantse Wal vonden veel van die vluchtelingen inmiddels een baan. Arbeidsbemiddelaar Hans Verdult schetst een mooi beeld van een groep die soms verguisd, maar gelukkig veel vaker geholpen wordt: “Aanvankelijk was ik als vrijwilliger betrokken bij de opstart van de opvang in Avondvrede. Zo kwam ik in aanraking met een doelgroep bij wie ik al snel merkte dat de drang om aan de slag te gaan heel groot was.”

Taal

Hoewel Oekraïense vluchtelingen in veel gevallen zonder werkvergunning aan de slag mogen, spreekt het voor bedrijven niet meteen vanzelf om Oekraïense arbeidskrachten aan te nemen. Logisch, zegt Verdult: “Meestal spreken deze mensen geen Nederlands, en dat is vaak een probleem. Gelukkig zien we werkgevers die – gedreven door de krapte op de arbeidsmarkt – creatief zijn door bijvoorbeeld vertaalapps in te zetten of taalonderwijs binnen het bedrijf te verzorgen. Dat maakt een groot verschil.”

Werklust

Van de vele vluchtelingen die hij de afgelopen vier jaar sprak hoorde Verdult indrukwekkende verhalen, die hun werklust verklaren: “Oekraïners zijn mensen die doorgaans weinig emotie tonen. Ze willen aan het werk, ook om te vergeten wat er in hun thuisland gebeurt. Ik heb meermaals gezien hoe mensen slechte berichten te horen krijgen van het front, en heb gesproken met een dame die hier, via Facetime, haar omgekomen echtgenoot moest identificeren. Ik ken ook een vluchteling die in Oekraïne diverse bedrijven had, in een luxe villa woonde en dure. Nu woont hij met zijn gezin op een eenpersoonskamertje in Avondvrede en werkt hij als kwaliteitscontroleur. Hij werkt hard, doet zijn uiterste best om goed Nederlands te leren, maar vertelt ook dat hij graag op zijn eigen niveau zou willen werken. Hij had nooit gedacht dat de oorlog zo lang zou duren, hij wil terug naar huis. Maar tot het zover is, is hij tevreden met de opvang hier en het werk dat hij heeft. Bij de pakken neerzitten, duimen draaien, dat zit gewoon niet in die mensen. Ze willen iets doen en iets bijdragen. Ook van de opvanglocaties – of dat nou Avondvrede is, de Jacob Obrechtlaan of De Nieuwe Ram – hoor ik zelden wanklanken. Als je er overdag komt, zijn de bewoners aan het werk, en de mensen die niet werken helpen desnoods de schoonmakers een handje.”

Helpen

Het Werkcentrum Brabantse Wal begeleidt werkzoekenden uit alle lagen van de maatschappij, vaak mensen met een extra begeleidingsbehoefte. Verdult: “In veel gevallen loopt de werkgever geen risico als hij zo’n werknemer aanneemt, omdat er allerlei regelingen en subsidies bestaan. Werkgevers die denken dat ze iemand kunnen plaatsen zijn van harte welkom om zich te melden, maar dat geldt ook voor werkzoekenden! We leggen altijd graag uit wat we kunnen doen en hoe we kunnen helpen. Elkaar helpen, daar gaat het allemaal om.”