Dialect: Baarege 3
Algemeen‘Baarege ies un stad en gemjeente, gelege tusse Altere, Woogeraaje, Woosdrecht, Uibaarege, Wouwse Plqantage, Èèrel, Wouw en ut Scheld.’ Dat zegt Peter Borremans, en hij vervolgt met een aantal gezegden. U moet zelf maar uitmaken of het gezegd wordt door een Baaregenèèr of over een Baaregenèèr.
Er gaot niksnie boove Baarege.
Baarege, de wiend van dieje kaant die deug nog nie.
God weet alles, mar de Baaregenèèr weet alles beter.
God schiep de aorde en de Baargenéér.
Ut Baaregs ketierke.
Verder wijst Peter er fijntjes op, dat de vorige Prins Karnaval (Jeroen van Wijk) ies geboore en getooge op Woogeraaje.
De vader van Peter vond dat de Baargenèèr twij gezichte et. IJ zoog de Baargenèèr ien de vastenavendoptocht en dezelfde Baargenèèr ien de Mariaommegaank.
(Jao Peter, de Baargenèèr verkleej z’n èège om z’n èège te kunne zèèn.)
Over zichzelf vertelt Peter:
‘Iek eb veule jaore ien Baarege gewaarkt (WVS) en iek eb veule jaore ien Baarege gesport. Iek ben nog steeds lid van Spado.
Ge kunt beter un Krab ze dan un Tullepetaon.
Iek gieng veule jaore op de fiets via d’n Ouwe Tol nor Baarege, waor d’n Lösterbörg ies getoge.
Op wostag 17 september wier er un kennismakingsavend georganiseerd vur de bewoners van Onderstal t/m Jan van der Heijdenstraat. Natuurlijk kwaam Baarege ter spraoke, mun oovergebuur gaot op zun e-bike naor ut Rijks ien Baarege.’
Verder heeft Peter een heel pakket aan lofliederen op Bergen op Zoom ingeleverd, hoofdzakelijk van Paul Asselbergs. Ook het Merck toch hoe sterck ontbreekt niet, evenmin als enkele vastenavendliedjes. Namens u kies ik voor een gedicht van Halsterenaar Frans Nefs:
Ze zouwe ‘t wel kunne ...
As ze in Berge iets wille bouwe,
zijn ‘r altijd wir die ‘t tegenhouwe.
As ze in Berge iets wille breke,
komt er gelijk ‘n ‘tege-kommitéke’
As z’t in Berge bijna eens zijn,
‘n plan is bijna rond,
zijn d’r toch altij die ligge dwarse.
Komt ‘r wir niks van de grond.
Zo gaat dà nou in Berge,
al jare aan ‘n stuk.
En as t’r soms iets uit de verf komt,
sprik dan mar wezelijk van geluk.
Mar as de Peperbus zou valle ...
Tjonge, tjonge, dà zou knalle.
Zo voorover ..., in gruzels op de mart.
Dan zulle z’t eens zijn ‘mè z’n alle’,
Dà gaat heel Berge aan ‘t hart.
Dan steke ze d’r hande uit de mouwe,
en slaon ze samen aan ‘t bouwe.
Dat is van Krabbe toch bekend.
Za’k oe ‘s wavertelle ...:
“Nog vóór d’n ‘Intocht’ staat die tore,
mee al z’n bronze belle
wir net zo stralend overend.”
Nou vooruit, ook eentje van Paul Asselbergs. Paul steekt een beetje de draak met het feit, dat er in Bergen op Zoom zo veel ‘oveniers’ wonen en dat ze bijna allemaal Nuiten, Verdult of Franken heten:
De Bergse telefoongids
M’n beste lezer, luister ‘s,
ik mot oe wa vertelle.
Ik moest lest op unnen dag
‘n zekere Nuijte belle.
Ik pakte ‘t tillfoonboek dus,
en verloor gauw m’n geduld.
Ik zag wel ‘onderdtwintig Nuijtes staan,
nog veul meer dan Verdult.
Ik blaarde wa trug in diejen gids,
mar toen kon ik wel janke,
want ik telde twee’ondertwintig keer
ge raai ‘t al, de naam Franke.
‘n Nuijte belle doen ‘k nie meer,
want dèèrvan ‘eb ik schrik.
Zonder al die ‘overniers
was da boek maar ‘allef zo dik.
Verkiezingen
Beste mensen, er komen weer verkiezingen aan. En steeds vaker komt het voor, dat mensen het niet meer weten. Zij zijn een zogenaamde ‘zwevende kiezer’. Zonder u te willen voorschrijven op welke partij of persoon u moet stemmen (ik zou niet durven!), wil ik u toch wel het volgende in overweging geven.
De dialecten vormen een belangrijk onderdeel van ons cultureel erfgoed. Ik probeer u daarvan onder andere via deze rubriek al vele jaren te doordringen. Maar cultureel erfgoed is geen onderwerp waarmee je scoort, waarmee je stemmen wint, denken veel politici. En daarom hebben ze het er maar niet over.
Mijn advies is: stem op een partij die opkomt voor ‘cultureel erfgoed’ in haar programma. En als daarbij ook nog het woord ‘dialecten’ wordt genoemd, zit u helemaal goed! Tot volgende week!
