Reageren op dialectwoord: Maoger
AlgemeenAssie (het woord van de vorige keer)
Ondertussen ben ik het al heel gewoon gaan vinden, maar dat is het natuurlijk niet: als ik het nieuwe woord bekendmaak, ontvang ik prompt de volgende dag weer een prachtig gedicht van Toine Nooijens uit Etten-Leur:
ASSIE IS VERBRAANDE TURF……
Ik nim oe nor n’n tijd mee trug, nog nie zo lang geleeje,
toen ieder uis wel, klein of grwòt, fossiele braandstof aar.
Daor praote ze toch tiggesworreg vuste dikkels óver?
Mar wij noemde da kóle, want dan wieste, wa da waar!
Ge kon ze stóke in oe platte buis of driegaotskachel.
Bij sommegte vonde meschient n’ potkachel of èrd
en wa ge stokte, schol gèf wa, zo bij d’n jin of aander.
Da laag ‘raon, wa ge moes blaoie; wa waar ‘t oe wèrd?
De aarmste, die gebrökte sloffe; van die grwòte manne.
Ze blonke van de lijm. ‘t Waar vur ‘t mjiste völleged.
Ze paste aamper in oe kachel en ze konne stienke.
In diejen tijd kende veul mèsse die wòk as Briket!
Dan aarde nog die eierkóle. Wad ‘n troep en schaoilijk!
Ze ware echt wel schwòn gevörmd, mar ‘t bleef toch geperst gruis.
Bij ós laag ‘r ‘n mud of wa beneeje in de kelder,
Die ston nogal ‘s onder waoter, zowa tot oe kruis!
Och, mèssekienders, diejen tijd waar góed vur vuile aande.
Ge pokte steeveg in d’n assie, zoekend nor wa vuur
en dan, sómers en swienters, mee de kólekit mar sjouwe,
want alle daoge aolde ommes kóle in de schuur!
Op tijd en uur trokte d’n assieschuif wir zuchtend ópe.
D’n assie gong, zoas aaltij, nor ‘t kóólassiepad,
da dur d’n of líep, nor de slwòt. Zo laag ‘t daor al jaaore
en avetoe mokte da, mee de rijf, zo góed as glad!
Zo zoude óver assie veul of niks kunne vertelle,
want assie is verbraande turf, toch, zègge ze? Niks wèrd!
Ik ben ‘r niks nie rouweg om, da diejen tijd vurbij is,
al zen ‘r nog zat mèsse blij mee d’rren ópen èrd!...
Heb ik teveel gezegd? Dit zijn toch altijd mooie gedichten, ej?
‘Beste Jan’, begint Monda van Diesen haar verhaal.
‘Over assie zal iek m’n assie ies uitkruie!
Want wa d’em iek van m’n leve toch veul assie moette ruime. Wa denkte van een man die aonhoudend rwookte! D’en jeene sigaret was nog nie oep of d’en aandere wier al aongestoke!
Da d’ies nou nie om kwaod te spreke over munne man zaolieger wur. Iek zou nie gère. Mar zo gieng da vroeger, toen wiesse wai nog nie da ta zo slecht was vur ne mees.
Het was zelfs zo aarg da’t de baby gewoon ien de vurkaomer ien z’n wiegske loog, de schuifdeure van de achterkaomer ope en het zoog blaauw van de rwook van de sigare en sigarette die dur de visite gerwookt wiere! Oos manne emme dur( toet oep hede) geluukieg nieks aon over ge’houwe!
En dan keek iek s’aves ies goed ien diejen assiebak of atter nieks mjeer loog te smeulle vur da d’iek die leeg gieng maoke ien de vuilniesjeemer, aanders zouwe we nog braand gekrege emme n’ok.
Overal waor iek nou kom wurd er nie mjeer gerwookt, swijle gaot er nog iemand nor buite om wa te rwoke.
Èn witte, ge zuld’et misschien gek veine, mar a’k nou toevallig sigaretteluucht ruuk, krijg iek toch een heimweegevoel naor diejen tijd.’
Nou, Monda, ik eb ruim vjeerteg jaor gerwookt as ‘ne ketter, mar mèèn vrouw zouw toch nie gèère n’emme da’k opnuuw begon, denk. Toch ben ik wel ‘n bietje ontroerd dur jouw veraoltje, wur.
Het nieuwe woord
Maoger, da kunde zegge van ‘n meens of van ‘n bjeest, mar d’r zèèn ok veul diengers die maoger kunne zèèn. ‘t Lwoontje, dé n’woogst, ‘t rizzeltaot, ‘n aonbod, ‘n pregramma en gao zoow mar dur. Waor zèède trouwes zellef vurstaander van: maoger of dik? Wa ziede gèère en wa bende gèère?
Uw reactie (liefst niet te mager) is tot en met dinsdag 8 april 2025 van harte welkom op het bekende adres:
luysterburg01@gmail.com
Tot volgende week!
