Liegebjeest
AlgemeenPersessie (het woord van de vorige keer)
Mijn goede vriend Toine Nooijens was opnieuw de eerste die reageerde op het nieuwe woord, in dit geval persessie. En hij deed dat weer met een mooi gedicht:
GENIETE!...
Da ware nog ‘s tijje. Gère dènk ik daoraon trug.
Toen wier ‘t katteliek gelwòf nog volop uitgedróge!
Percessies ware daor, duunkt mijn, ‘n jil goei vurbeeld van.
Dan wier aon iederjin ‘n bietje of bèst veul gevróge!
De Kíenseid is gèf vaog, mar ik zie veul jong grut verkleed,
as engeltjes en grwòte, die mee eilgebeelde zeule
en die percessie, ieder jaor, nor Tijke mee z’n grot.
Wa kon ós aarmenie de ròzekraasmars toch schwòn speule!
Mar óze Sakkremèspercessie spande wel de krwòn!
Da waar echt alle jaors ‘n prachteg fjist om te beleeve.
Wij, kienders, olde bloeme op; belde aon iedre deur.
Die ware om de jeerebóge al d’r kleur te geeve.
De route wier aon swiskaante mee kleureg zaand versierd.
Dur vierkante, in rwòi en geel, wier oe de weg geweeze.
Veul mèsse keeke uit nor deezen dag, nor Eemelvaort,
want dan trok de percessie, as de wògmies waar geleeze.
De tocht begon bij de Lambertus; trok óver de mart,
om laast ‘t Meulenènd te gaon, tot aon de Bisschopsmeule.
De Deeke gong vurrop mee ‘t kruis en dan de kappelaons.
Gezonge wier uit volle borst en d’aarmenie mar speule!
D’r ware ordes miesdienèrs, in rwòi, in blaauw en zwart.
Verjeenegienge wòk mar zat. Zou ‘r gin ènd aon komme?
De kwòre, die me are, jubelde ‘t wògste lied.
Ik schei ‘r ier mar uit mee, wat ‘r mee líep, op te somme!
‘t Leek aaltij mwòi weer te zen, as de percessie trok
en as ‘t saoves donker waar, wier t’r veul licht ontstóke.
‘t Kröske op de wògste meulewiek gloeide fel op.
Geniete dus, vurda strak alles wir wier afgebróke!...
Toine denkt dus vol nostalgie terug aan het verschijnsel persessie. Ook Monda van Diesen doet dat, maar zij heeft vooraf toch iets opvallends geconstateerd:
‘Beste Jan,
Bij deze mijn bijdrage over persessie. Maar in Ossendrecht zeggen we : presessie!
Het is gek hè, we wonen een kwartier fietsen van elkaar vandaan en toch zit er al verschil in ons dialect. Zo las ik ook enige tijd geleden een stukje van jou over het kiepenkot. Terwijl wij het een kiekeskot noemen! (Ja, Monda, en tietekot kan ook nog!).
Met de presessie naor Bendrecht em iek, toen iek nog jongk was, verschielende kjere mèj gelwope. Toen nog mèj een jele raai mèj meesse. Mar da d’ies, jammer genoeg, veul vermienderd. Net as het kerkbezoek trouwens.
Jeel vroeger was het wook Bendrechtse kermies geijk mèj de begaankenis! Mar da d’em iek van woore zegge. En dan konde daor dobbele wietjes kwope. Da waore kleine snoepkes die oep ouwel, eetpepier, geplakt waore. De bedevaortgangers brochten die versnaoperieng mèj vur d’ur kleinmanne.
M’un neef, Frits Fontijn, was jaore laank vurzitter van de begaangkenies. Hii noom, tijdens de viering dees jaor, mèj pijn ien z’n hart, afscheid oep bijna 87 jaoriege leeftijd.
Een mwooi initiatief van de femilie Pijnen om de begaankenies nuuw leve ien te blaoze. Nou onder de naom van een Maria voettocht. Iek hoop van harte dad’et oep deze menier verder zal gaon as jeen van d’oudste presessies van oos laand.’
Ik hoop het met jou, Monda. De woordenboekenschrijver Hans Heestermans heeft trouwens de herkomst van de term dobbele wietjes uitgezocht. Het is afkomstig van het Franse double huit, wat dubbele acht betekent. Dat was namelijk de vorm van de dobbele wietjes.
Het nieuwe woord
‘t nuuwe woord kom d’iedere kjeer wir in me n’op a’k sommegte binnelaanse of buitelaanse polletiekers woor praote. Mar ok buite de polletiek zèèn d’r netuurlek ok volop:
‘liegebjeeste’.
Ik ben benieuwd hoe onze lezers op dit woord reageren. Tot en met dinsdag 19 november 2024 zijn deze reacties van harte welkom op het adres:
luysterburg01@gmail.com
Tot volgende week!
