Dialect; Zjeep 2

Teegeworrig edde veul tefrente zjeep’ schrijft Yvonne Rijk. ‘Veur alles ies er un spesiaole zjeep.

Veur de was te doen, veur ien bad, veur oonder den does, veur oew aor te wasse, veur af te wasse, veur schwoon te maoke enz.

Iek vraog men eige af oef datta ammel wel nwoodig ies. Vroeger ooie waj een stuuk Sunlight zjeep, oos moeder zeej altij, “groenzjeep”. En un buus Vim. En met die twej dienges deeje we alles watter schwoon te maoke viel.

Die Sunlight zjeep deeje we ien zo nen klopper, waorda da stuuk zjeep precies ien paste. Agge dan gieng kloppe kwam er nen wôôp schuim oep ut waoter. En dan mar poetse. En da rook tog lekker..... veul lekkerder as al die verschielende zjeep van teegeworrig.

Agge de was gieng doen, dan wier der ok zo geklopt en atter dan genoeg schuim oep ut waoter stieng dan ooie waj zow nen stoemper waor we mej oep de was gienge stoempe. Naor verlwoop van tijd en veul gestoemp wier dieje was dan nog nen kjeer ien schwoon waoter gedaon en uitgespoeld. En daornao wier ut wiet goed oep den bljeek gelegd.

Toen konde echt wel zegge da mondag de wasdag was, want hiermej waorde tog wel nen alve dag beezig. Agge geluuk oit en ut was môôi weer dan was de was s’aoves drwoog en kon oos moeder nog gaon strijke.

Laoter ooie wej een echt wasmesjien. Da was un koopere kuip. Volges mijn was da nog veul mjeer waark as meej dieje stoemper. Ge moes zelf waoter en zjeep ien da wasmesien doen.

Ak me goed eriener wier der dan un vuurke oonder die koopere kuip gestookt en gieng da waoter dan kooke. Ge kon da waoter der dan wer uit laote lwoope en schwoon waoter der ien doen. Jeel de keuke was dan beslaoge van den daamp.

Daornao gieng ut wasgoed deur nen wrienger. Daor moeste zelf aon draoie, mar der kwam wel veul waoter uit ut wasgoed.

Ien de zoomer wier ut wasgoed buite gedrwoogd en ien de wienter veur de kachel oep un oute rekske.

Veur de kachel moese we oos eige ok wasse. Ien un tjeeltje mej waoter. Daor ooie we oep un gegeeve moment spesjaole zjeep vur. Stella zjeep. Iek von da toen jeel lekker ruuke.

Veur de rest van de schwoonmaok kerwaaije wier die buus Vim gebruikt. Daor konde jeel goed mej schuure. Ook de vuile panne wiere hiermej schwoon geschuurd.

Teegeworrig edde overal volaotomaotiese apparaote vur. Zelfs vur den afwas. Ge moet ut vuil goed der mar ien doen en alles komt er teegeworrig schwoon en drwoog uit.

Iek moet jeerlek zegge dakker gen spijt van em dagget ammel nie mjeer gebeurt zoas vroeger.

Ook Monda van Diesen is weer van de partij:

‘Beste Jan,

Bij deze mijn bijdrage over zjeep.

Iek goa d’ur jene om zjeep hellepe, zeg iek wellus.

Mar dan bedoel iek mar een vervelende vlieg of spiennekop. En die prebeer iek dan jeerst nog te vange mèj m’n snappie. As da nie luukt, gaot ie d’r aon.

Jao, wa zouwe we zijn zonder zjeep? Denkt er aljeen nog mar ies aon oe diekwels per dag dagge oew aande moet wasse.

Vroeger deeje we da mèj sunligt zjeep, mar tegeworrig emme we daor een zjeeppompke vur.

Oos ma waste swijle wellus mèj sunligt zjeep. Daor gebrukte ze een zjeepklopper vur. Da was een soort ijzere klem mèj steel waor een stuuk sunligtzjeep ien paste. Dan klopte ze mèj da apparaot ien het waarm waoter toet da ze een lekker sopke oi.

Iek krijg wellus een lekker zjeepke kedo. Da leg iek dan jeerst een tèdje tusse m’n zakdoeke, dan gaon die lekker ruuke.

Nog een grapke van toen iek nog klein was. Oos ma oi het netuurlijk druk ‘s morreges om oos ammaol oep tijd naor school te krijge. Iek dronk m’n thee, mar proefde zjeep!

Wa was het geval? Het deksel van de theepot oi oep de zjeep gelege.

Ansichtkaorte

Ook Peter Borremans heeft natuurlijk weer zijn uitgebreide bijdrage geleverd. Die bewaren we tot volgende week, maar nu wil ik hem bedanken.

Peter weet, dat ik ansichtkaarten verzamel. Dat deed ik namelijk al toen hij bij mij nog in de klas zat, in de Lagere school Maria ten Hemel Opneming aan de Nieuweweg te Hoogerheide (de school die nu leeg staat).

Van tijd tot tijd vind ik op mijn deurmat niet alleen weer een goed gevulde envelop met informatie, maar ook een setje ansichtkaarten. De laatste keer betrof het een mooie serie getekende kaarten van belangrijke gebouwen in Poolse steden. Daar ben ik natuurlijk heel blij mee. Misschien nog blijer dan met de dialectverhalen die hij me brengt, hoewel ik daar ook altijd erg gelukkig mee ben.

Dus, Peter, heel erg bedankt. Dubbel zelfs.

Beste mensen, blijf gezond en glijd niet uit over de gevallen herfstbladeren.