Juist de verhalen doen het op Monumentendag

GEMEENTE WOENSDRECHT - Op verschillende plekken in de gemeente werd afgelopen weekend Open Monumentendag gevierd. Bij het gemeentehuis werd zaterdagochtend om 9.00 uur de vlag gehesen als officieel startsein. Namens het Comité Monumentendag Woensdrecht was Wim van Hoek aanwezig, samen met wethouder Maikel van der Poel. Onder een stralende septemberzon begon daarmee een weekend vol bijzondere gebouwen, verhalen en ontmoetingen.

De gemeente Woensdrecht besteedt al jaren aandacht aan het behouden en zichtbaar maken van monumenten. Dit jaar vond de Open Monumentendag voor de vijfde keer in deze vorm plaats. Het comité probeert daarbij niet alleen liefhebbers van geschiedenis te bereiken, maar een breed publiek. Zo is speciaal voor leerlingen uit groep 5 tot en met 8 een monumentenkwartet ontwikkeld, waarmee kinderen spelenderwijs kennismaken met bijzondere gebouwen en plekken in de gemeente. En was er daarnaast een stickeractie. Na ieder bezocht monument kregen zij een ‘Hier ben ik geweest’- sticker. Zo werd monumenten ontdekken meteen een kleine speurtocht. 

Een kijkje in de raadszaal

Ook het gemeentehuis opende zijn deuren. In de raadszaal vertelden Marielle Hopmans en Jimmy Bernaards over de plek waar normaal gesproken besluiten over de gemeente worden genomen. Voor bezoekers was het een mooie kans om eens binnen te kijken op een plek waar je anders niet snel komt. 

Dat is precies de charme van Open Monumentendag: even achter een deur kunnen kijken waar je normaal aan voorbijloopt.

In Ossendrecht was onder andere de R.-K. kerk St. Gertrudis aan de Dorpsstraat te bezoeken. Vrijwilliger Marinus Rijk vertelde bezoekers over de geschiedenis van het imposante kerkgebouw. Op deze plaats staat al sinds de middeleeuwen een kerk. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog kwam deze in protestantse handen en hielden katholieken hun missen een tijdlang in schuilkerken. In 1798 kregen zij de kerk terug.

De ranke, spitse toren en de neogotische stijl maken het gebouw tot een herkenbaar punt in Ossendrecht. Binnen zijn onder meer houten kruisribgewelven en moderne beglazing in het koor te zien.

Een huis vol verhalen

Een van de verrassingen van de dag bevond zich slechts iets verderop, aan Dorpsstraat 21 in Ossendrecht. Het woonhuis werd aan het einde van de negentiende eeuw gebouwd voor Frans de Beukelaar, het jongste directielid van het familiebedrijf Stoompeekoffiefabriek Gebroeders De Beukelaar. De familie speelde een belangrijke rol in de Ossendrechtse cichorei-industrie.

Hoewel verschillende panden in het dorp nog naar deze familie verwijzen, is juist het interieur van dit woonhuis bijzonder goed bewaard gebleven. Veel oorspronkelijke decoratieve elementen zijn nog aanwezig.

Maar een monument komt pas echt tot leven wanneer iemand erover vertelt. Bewoners Kees Daleboudt en Annemarie Visser, die inmiddels al 23 jaar in het huis wonen, namen daar alle tijd voor. Met een warme uitleg vertelden zij over hun woning, de historie en de bijzondere details die er nog altijd te vinden zijn.

Wie alleen naar stenen kijkt, mist soms de helft. Hier waren het juist de verhalen van de bewoners die ervoor zorgden dat je bijna vanzelf verder terug de tijd in werd genomen. Een bezoek dat zonder twijfel tot de aanraders van het weekend behoorde.

Klein huisje, grote geschiedenis

Ook het Heemhuisje ’t Kwartier aan de Binnenweg in Hoogerheide opende zondag zijn deuren. John Mathijssen en Dees Verbeek stonden klaar om bezoekers uitleg te geven.

Het Heemhuisje is een arbeiderswoning uit 1879. Rond 1850 kochten arbeiders kleine stukjes heidegrond waarop zij eenvoudige woningen bouwden. Vrijwel al deze huisjes zijn inmiddels verdwenen, maar ’t Kwartier bleef nagenoeg in oorspronkelijke staat bewaard.

Met zijn bescheiden afmetingen laat het Heemhuisje goed zien hoe mensen vroeger leefden. Er zijn onder meer een voorkamer, bedsteden, een keuken en een stal. Zelfs de ouderwetse wc, een stenen optrekje met een gat erin, is bewaard gebleven. Het rijksmonument werd in 1980 gerenoveerd en vormt tegenwoordig een tastbare herinnering aan het vroegere leven in Hoogerheide.

Het weer liet twee gezichten zien. Zaterdag lokte de zon veel bezoekers, sommigen zelfs op de fiets. Zondag trotseerden liefhebbers de regen om alsnog cultuur te snuiven. 

En misschien is dat precies waar Open Monumentendag om draait. Niet alleen kijken naar oude gebouwen, maar luisteren naar de verhalen van de mensen die er woonden, werkten en leefden. Dankzij bewoners en vrijwilligers die hun kennis met enthousiasme delen, blijft dat verleden niet achter een gesloten deur maar blijft dat verleden levend.

Een mooi weekend voor jong en oud, en een goede reden om volgend jaar opnieuw eens een deur binnen te stappen waar je normaal gesproken voorbijloopt.