Dialect; Frans doet bedevaort op fiets naor Kevelaer

Lang, heel lang, geleeje, toen d’Heilege Moeder-Maogd Maria nog zo’n driejenzestig jaorkes jonger waar dan nou, werkte ik in Tilburg. Wij ware daor helemaol van Altere uit naor toe verhuisd omdà’k in Tilburg wulde studere. Dà dee ik aon de Leergange. Ik solliciteerde al ’n tijd as vormingsleraor.

’n Kollega, hij waar voorzitter van de fietsbedevaort naor Kevelaer, zee dà’k vor de goejen afloop mee zullie mee op bedevaort moes. “Dèd helpt lichtelijk wel”, zee tie. Ik zee: “À’k gaon dan doen ’k dà nie om te vraoge, mar om te danke en op m’n eigen houtje en nie mee heel diejen hoop van jou.”

Ik waar al ettelijke maonden aon ’t werk op de Levesschool in Goirle dà’k von dà ’k m’n belofte mar ’s waor moest maoke. In de vekansie op woensdag 19 augustus zou ik gaon. Weer of gin weer. Nou ’t waar gin weer. Ik aar m’n roet uitgestippeld: ’n heel lang stuk lengst ’t Willemienakenaol richting Oirschot, Aarle-Rixtel en dan via Venray bij Well over de Maas. Daarnao zou ’t nog zo’n tien kielemeter zijn.

’t Smoste al bij vertrek en smosse wier rege. ’t Kenaolpad waar één grote modderbende. Ik moes van m’n fiets af en ik zakte tot aon m’n enkels weg. M’n regepak voldee al lank niemir en ik begon meelij mee m’neige te krijge. Bij Oirschot wier ’t droog en ik trok m’n regepak uit, mar nao Milheeze wier ’t zwaor onweer, kepleet mee donder en bliksem. Ik wou m’n regepak wir aontrekke, mar dà plakte van alle kante en toen ik in m’n broekspijp bleef haoke sodemieterde ik omver en lag plat op de Peeldijk.

De moed wir mar verzaomeld.

“Karre verdomme! Maria verwacht oe.”

De rege kletterde op m’n rug. “Komop ge zijd toch ’n Nefs!” Ik mork dà’k in m’neige begon te praote. Harder trappe – toen nog zonder versnellinge – dan komde in Kevelaer. De wind waar zo’n bietje m’n bondgenoot, mar ik aar net zo goed in m’n blootje kunne rijë.

“Jezus, van Merante, nog aon toe toch!”

Toch schoot ’t op. Ik fietste op m’n keleire. Ik wou d’r rond drie ure zijn.

Sewijle regende ’t wà minder, mar dà waar dan mar evekes en dan kwam t’r wir ’n flinke kwak naor beneeje. Eindelijk ware de wolken op. Ik fietste bij Wel over de Maosbrug. Bovenaon op de brug leunde ik tege de reling en keek zo, of ik nog gin waoter genog gezien aar, over de revier en liet de zon m’n rug verwarme. Die begon z’n best te doen. Hij waar warm en aongenaom en dà dee mijn stemming ok verbetere. In mijn overhemmeke en m’n kletsnatte broek ging ik aon de leste kielemeters beginne in d’hoop dà m’n klere wà zouwe droge. Nou de dampe sloge d’r vanaf.  Vorbij stoppelland fietsend zag ik ’n mens op ’n trekker over ’t land rijë en ik zag ok ’n haos aon de kant van de sloot. Die mens pakte ’n grote baco-sleutel en mikte op d’n haos. Haos weg … sleutel in de sloot. Vent laojend: “Donnerwetter, dreckiger Hase!” Toen wies ik ’t; ik waar nou in Duitsland, en d’n haos … nie mir.

De leste zeve kielemeters ware ’n feest en ik begon te zinge: “Maria te minne wà-à zaolig genot … ” Zo ree ik Kevelaer binne en precies volges plan kwam ik bij m’n doel: ’t Heiligdom.

Vijf grote busse stonge d’r geparkeerd bij de grote basiliek. ’t Volk waar mee d’r zakke vol al lallend en brallend onderweg vanuit de kroege naor de bus.

’n Vent die mijn zo ’s aon zag - ik zag d’r ok niemir uit denk - maokte ’n dinnegrerende opmerking over mijn. Voor op ’t puntje van m’n tong lag: “Lilleke dikke, vuile, ranzege, rot mof!”

Mar de naobijheid van Maria, op die stille plek van devosie, teminste wad of tie aar motte zijn, dee dà’k m’neige inhiew. Ik zette m’n fiets op de stang en ging naor binne. Eerst ’n kaers opsteke vor Maria. Nou die kaers waar zo gevonne, mar die pepiere riksdaolder dà wier nog wà. M’n portemonnee waar ok nog deurdrenkt en eer ik dà te pakken aar was ’t nog mar 2,20 denk. Mar goed ik aar nie anders. ’k Heb eve m’n oge uitgekeke naor ’t interrieur van waor Maria domesielie hiew en ik heb geperbeerd om ’n weesgegroetje te bidde. Ik snapte nie waorom dà’k daor honderd kielemeters vor aar motte rijë. En nog net zoveul terug. Ik aar toch in Tilburg kunne blijve. Daor emme toch ok de Hasselse kepel en Peerke Donders d’r nog bij ok.

Buitegekomme zijn ’k gelijk wir op de fiets gestapt en begon ik onder de warme zon aon mijn retoer. ’t Zou eentonig worre à’k die hier ok nog gaon beschrijve. Mar hier wuI ik nog wel vanaf. Ik ree wir langs die blok waor diejen haos aar gezete en dieje mens stong mee ’n schepemmer aon ’n lange steel in de sloot te zoeke. Ik denk dat die baco toch nie zo goejekoop waar. ’t Kan verbeelding zijn gewist, mar ik docht dà’k erges op ’t veld ’n haos hoorde lache.

Wul d’ok nog wete hoe de trugweg waar. Nou in Duitsland waar ’t weer nog gezellig mar van af over de Maos à’k de wind van vore en de rege kreeg ik ’r heel onderwege bij kedoo. ’s Nachs om halfeen kwam ik thuis en eer ’t maandag waar, eind van de vekansie, waar ik wir opgeknapt en wir helemaol ’t manneke.

Oja, Jan gij vroog of ik wel ‘s op bedevaort zijn gewist. Ik geloof dad ‘t zo wel kan, denk.   Frans Nefs