Dialect; Kooke n’en bakke

Nog ‘n bietje zaand

Ik kreeg nog een berichtje van Frans Nefs over Zaand en dat wil ik u toch niet onthouden:

‘Jan, Vorige week stond bij de rubriek Lezers helpen een foto van een wetplank. De vraag was weet iemand wat dit is en waar het voor gebruikt werd? De plank, om messen op te scherpen (wetten) heeft onderaan een bakje met een dekseltje. In dat bakje zat vroeger gezift scherpzand.

En misschien ook nog leuk. In Heemskerk fietsten wij (Heeeeeeeeeeeeeeeeel lang geleden voor bij een uitvaartonderneming die de naam droeg ‘Zanderover’. We hebben daar toen nog naar geïnformeerd en het was geen flauwekul.

Van mijn echtgenote hoorde ik dat de etensgamellen na gebruik werden schoon geschuurd met zand.’ 

En dan nu het onderwerp Stemme. Vooraf wil ik u wel melden, dat inzendingen over dit onderwerp uiterlijk dinsdag 28 oktober binnen moesten zijn, dus een dag voor de verkiezingen.

Yvonne Rijk schrift:

‘Un jeel toepasselek woord deze daoge. Want morge iest zo weit. We kuune gaon stemme. Jao, jao, stemme, Mar oep wie? Da’s nog nie zo makkelek. Agge naor die debatte oep de tellevisie kekt, dan weetet jeelmaol nie mjeer. Wa d’un kaokelkot. Den jeene roep nog arder as den aandere. En ammel deenke ze da ze ut ut beste weette.

Mijn ervoarieng ies : agge dan uiteindeluk oep zo nen aardroeper et gestemd, dan schent die injees nie mer te weetee wa dattie ammel geroepen et. Oef ej lwoopt jaankend weg, oef ej maok ruzie mej de rest en gaot er dan ok vandeur. Dan deenkte ok bej oe eige: “daor gao men stem.”

Neije da’s ammel nog nie zo makkelek oem te stemme oep de goeie (zender wel goeie?). 

Mar ge kuunt ok diekels oep jeel aandere dienge stemme. Zo as bej ut songfestival, en allerlej aandere programmas oep de televisie. Iek deenk altij: “wa kan die stem van mijn nou uitmaoke.” Mar eigelek moette zo nie deenke. Ut zou zomar ies kuune da zuust jouw stem ut verschiel maokt.

Mar stem e netuurlek ok un aandere betjeekenies. De stem van nen mees ies jeel belangrek. Hiermej kuunde praote en zienge. Sommiege mees praote jeel veul, mar zegge weinig. Da doe me dan toch wer aon die debatte, waor iek ut jeerder over oi, deenke.

Sewijle kuunde van un stem best un bietje bang zijn. Bevurbeeld a d’iemand jeel aard roept oemda tie kwaod ies. En iek liep un paor jaor geleeje mej mun dochter langs ut kerkof aon t’Eikelhof. Injees kwam er un stem vanuit da kerkof. Ge snapt da wej daorvan schrokke. We zen aart deur gelwoope. Tot oep de dag van vandaog weet iek nie waor da die stem vandaon kwam. Iek deenk dat er jeene lollig wou zijn. 

Agget deze tijd zou veurkomme, dan zouwde deenke dagget ien het tjeeke van “Halloween” was, mar ut was toen ien ut begien van ‘t jaor. Iek durf nog wel langs da kerkof te lwoope, mar ak er veurbaaj kom moet iek toch nog welies aon die stem deenke.’

Richard Musters heeft het over heel andere stemmen:

‘We meuge ‘t van Jan nie over de polletiek emme en van zienge of un muziekinstrument stemme em iek gin verstaand. Mar laote we ut is emme over stemme in oewe kop. Da vin iek altij zo biezonder. Dan eej iemand iet gedaon wa da nie maag en dan zegge ze altij datta kwaam omda ze stemme in d’r kop ooie. Mar das toch wel jil toevallig dattie stemme altij wa kwaais zegge eej.

Ge oort nouw njooit es da iemaand de n’of bij un ouwe meens eej gedaon. Da zou wel schoon zèèn. Dagge buite kèkt en ge ziet iemaand in oewe vörtuin bezig mee onkruid wieje. Dagge dan naor buite gaot en vraogt “Eej waor zijde gij meej bezig?” En dattie dan aantwoord: “Ja sorry, mar iek oorde stemme in munne kop die zeeje ge mot d’n n’of van un aander gaon doen waant die kan da zelf nie mir zo goed.”

Of dagge naor oew waarek gaot en oewe collega zitter al laank te waareke. “Eej collega, goeiemorrege, wa zijde gij vroeg vandaog.” “Ja iek oorde vandemorget stemme in munne kop die zeeje da iek un uurke jirder moes gaon waareke. Iek oop niej dagge ut aarrug vin, mar iek em ok al een djeel van jouw waarek gedaon.”

Mar neije, ut is altij da ze iet kapot emme gemokt, wegge’aold emme of nog aarruger. Diej stemme oore ze wel, mar vör die goeie stemme zen ze doof.’

Het nieuwe woord

Ok meej dees woord kunde veul kaante n’uit. Ge kun netuurlek denke n’aon van alles wa ge in de keuke kunt doen. Of wa ge daor, net as ikke, nie kunt. Mar ge kun ok aon jeel aandere dienge denke. Ge kun bevobbeld lekker wegdrwoome n’en ligge bakke n’in de troopiese zon. Of ge kun zoow kwaod zèèn da ge kokt van kwaojegèd. Leef dóew èège mar lekker uit!

Uw inzending is van harte welkom tot en met dinsdag 11 november 2026 op het bekende adres luysterburg01@gmail.com.

Tot volgende week!