Nieuw dialectwoord: Zaand

Baarege (het woord van de vorige keer)

Vorige week meldde ik u al, dat ik met mijn nieuwe woord zonder uitleg had gezorgd voor verwarring en twijfels. Het verhaal van Richard Musters is daar een mooi voorbeeld van:

‘We motte ut dees kjeer doen zonder uitleg van d’n Jan. Want wa bedoel tie meej Baarege? Da om’oog gevalle durpke neeve oons? Of echte baarege zoas in de Alpe? En oe oog mot un baareg dan zèèn om volgens d’n Jan un baareg genoemt te meuge worre? Is d’n Onderstal ok al un baareg vör um?

Mar baarege kunde ok figuurluk zien. Van de week emme wij wir baarege verzet meej ons clubke vrijwilligers om meense te vermaoke op de Verwendag van Erwonne Levenskracht. We ooie feftig gaste en die emme we un schoone middag kunne bezurge. Gewoon meej un bietje muziek, te lustere naor die meense en gezellig saome te eete.

Ut begon al toen de meense aonkwamme. Butler Marinus stong iederjin op waachte om meej op de foto te gaon. En ge ken Marinus eej. Dus niej zomar snel effe nun foto laote maoke dör Jan Krijtenburg, neije, jaske uit, taske afgeeve, want ge mot wel netjes op de foto komme te staon. Dan naor binne vör un lekker bakske koffie of tei meej un koekske van Wilbrink d’r bij. Meej nun muziekbingo waor veul prijze weg wiere gegeeve en un geweldig diennee van d’n Kees meej z’n ploeg van Non Plus. En ge kent d’n Kees ok allemaol wel eej. Die naait de meense nog wel effe wa op, meej z’n mopke en z’n grote lach. En dan kwaam Cynthia ok nog un stukske zienge. Die kreeg de zaol wel meej wor.

 Ge zoog diej meense gewoon straole as ze aon ut vertelle waore. Over da ze vroeger zo gèère gienge daanse, over da ze ut zo gezellig vonne da ze saome meej aandere aon tafel zoote te eete, da ze meej konne zienge meej liejkes, da ze veur in de pollonaise konne gaon ok al zoote ze in un rolstoel. Vör oons stel ut misgien allemaol niet zo veul vör, mar vör diej meense emme wij baarege verzet. ’s Aanderdaogs em iek nog un blommeke af gaon geeve bij de meense die dör ziekte of iet ooie motte afzegge. Ge zoog gewoon aon d’r gezichte da ze ut zo aarrug vonne da ze niej konne komme. Mar da wij dan nog aon zullie dochte en un blommeke kwamme afgeeve, da vonne ze dan jil schoon. Dus zonder m’n eige op m’n börst te kloppe, Jan, durf ik wel te zegge da wij wir baarege verzet emme en un aontal meense un geweldige dag emme bezörgt. Un dag da ze effe wa minder last ooie van d’r pèntjes en kwaoltjes. Da ze effe niej aon alle zurge moesse denke. Da ze is un dag niej alleenig zootte. Körtom da ze effe verwend wierre. As ut aon oons ligt, gaon we kommend jaor wir baarege verzette!’

Bedaankt, Richard. Ik oop da gij nog laank meej zoowveul plezier oew schwoone vrijwullegerswaarek bleft doen.

Ook Monda van Diesen uit haar verwarring:

‘Beste Jan, Nou wit iek nie goed welleke kaant ge ui wult mèj Baarege. Bedoelde baarege zo as ge ze kent ien Zwietserland bevurbeeld of het stadje Baarege? 

Laot iek bai het jeerste begiene. Iek zèn ien de baarege van Tajikistan gewiest. En da was toch schwoon! Nou moet iek bekenne da’k nog nwoit baarege gezien hoi. Iek keek mun w’ooge uit. We reje steeds w’ooger en naor elleke bocht riep iek: aoh wa schwoon. Iedere kjeer een aander ziecht. Iek vergeet het nwooit mjeer. 

Hier edde ok baarege, mar da’s netuurlijk nieks vergeleke bai die baarege van Tajikistan. Wai emme de Pottebaarge, waor ge flienk moet trappe om bove re komme. Mar agge van w’Hoogerhaaie teruugkomt, kunde lekker haard nor benèje sjeeze. 

Nou het stadje Baarege, waor iek een zwak vur em omda mijn man zaolieger daor vandaon kwam. Iek hou van de Baargse taol, waorvan mijn grwootmoeder vroerer zeej: “ Flaauwe Baargenèrs, ‘t ies allemoal kul en leut“. En: asse over de Staole bruug komme, emme z’al honger! 

( Twèj van heur dochters waore mèj ne Baargenèr getrouwd) Iek geniet ok altai van de vehaoltjes van Brigit Bakx. Vural ien het leste Braobants boekske over: lekker perleeje! Da gaot over twèj vrouwkes die mekaore nor lange tijd tege komme onder de Peperbus! Jeel vermaokelek!).’

Een leuke tekst weer, Monda. En met je opmerkingen over Brigit Bakx ben ik het volledig eens.

Het nieuwe woord

De mjeeste Braobaanders zèèn opgegruuid op de zaandgrond. Die emme dus al jeel laank te maoke meej zaand. Meschien kenne ze daordur ok veul spreekwoorde en uitdrukkienge meej ‘t woord zaand. Meschien emme ze veul meej zaand gespuld of emme ze gewaarekt in ‘t zaand, bij ‘ne boer of ‘ne n’ovvenier. Meej ‘t woord zaand kunde veul kaante n’uit.

Wilt u reageren op het woord ‘zaand’, dan is uw reactie tot en met dinsdag 14 oktober 2025 van harte welkom op het bekende adres: luysterburg01@gmail.com.