Brabants boekske is groot succes

REGIO - Jan Luysterburg, de redacteur van het jaarlijkse Brabants boekske, kan zich in de handen wrijven. Elk jaar ontvangt hij ongeveer 50 verhalen en gedichten in een Brabants dialect, zodat er weer een mooi boek kan verschijnen. Vorig jaar werd een nieuw record geboekt: 57 inzendingen. Dit jaar overtreft echter alle verwachtingen. Jan ontving maar liefst 86 bijdragen. Daarvan moesten er 3 worden geweigerd, omdat ze niet voldeden aan de eisen. In het Brabants boekske 2025 staan dus 83 mooie verhalen en gedichten.

Elk jaar wordt er gewacht tot het landelijk thema van de Boekenweek bekend wordt gemaakt. Daarvan wordt dan een Brabantse ‘vertaling’ gemaakt, waarna de dialectschrijvers in Noord-Brabant worden uitgenodigd om een verhaal of gedicht te schrijven aan de hand van dat thema. Dit jaar werd het thema Je moerstaal vertaald in Plat gezeed.

Kennelijk voelden erg veel auteurs zich door dit thema aangesproken, gezien de vele reacties. Die zijn overigens zeer gevarieerd. Sommigen reageren wat verontwaardigd: dialect is niet plat, dialect is mooie, waardevolle moedertaal, de taal van het thuisgevoel, de taal van het gemoed, van het hart. Anderen vertellen een leuk verhaal in hun dialect en hebben daarmee dan ook voldaan aan het thema. Negatieve opvattingen over het spreken en schrijven van dialect waren er totaal niet bij, iedereen houdt een warm pleidooi voor het behouden, vastleggen en promoten van de Brabantse dialecten. Wel is het zo, dat de ene auteur wat de toekomst betreft somberder is gestemd dan de andere.

Volgens de redactie heeft er in Tilburg een soort oerknal plaatsgevonden; daar kwamen maar liefst 19 bijdragen vandaan. Verder zijn de inzendingen vrij gelijkmatig over de hele provincie verspreid, al zijn er hier en daar nog wat ‘legere plekken’. 

Vrijwilligers

Drie jaar geleden, bij de zeventiende editie van het Brabants boekske, dreigde het op te houden te bestaan. Jan Luysterburg zette daarop een actie op touw om het boekske te behouden. De hele provincie Noord-Brabant reageerde erg enthousiast. Het enige probleem: geld. Minerve Pers, de uitgever van deze huis-aan-huiskrant, schoot gelukkig te hulp, door garant te staan voor alle kosten. Zo kon de twintigste editie uitgroeien tot deze grote hoogte.

Behalve een goede sponsor heeft een dergelijke uitgave natuurlijk behoefte aan heel veel vrijwilligers. En die zijn er in overvloed. Taalkundige Yoïn van Spijk, die zo mogelijk elk Brabants dialect uitstekend kent, verzorgt de eindredactie. Hij zorgt voor zo veel mogelijk eenheid in de spelling en haalt ook alle inconsequenties uit de bijdragen. Samen met de redacteur beoordeelt hij de kwaliteit van het verhaal of gedicht. Als hij klaar is met zijn (grote) klus, stuurt hij alles door naar Marja van Trier, de vormgever. Inmiddels heeft Iris Bongers 14 prachtige tekeningen bij de verhalen gemaakt. Als Marja de totale vormgeving gereed heeft, stuurt ze alles door naar PrintSupport4U, de drukker. Enkele weken later wordt de hele oplage keurig verzorgd afgeleverd bij Minerve Pers, de uitgever.

Presentatie

Op zondagmiddag 9 maart 2025 wordt het Brabants boekske, met als titel Plat gezeed, gepresenteerd in Lith, gemeente Oss, in MFA De Snoeck. Het gemeentebestuur van Oss weet de culturele waarde van het boekske zeer te waarderen. Lees verder op pagina 7.

Al vele jaren schenkt het namelijk voor het mooiste verhaal of gedicht in het boekske van dit jaar de Willem Ivenprijs. Dit is een kleurrijk beeldje van een haan, het lievelingsdier van wijlen de Peelse schrijver-dichter-troubadour Willem Iven. Het beeldje is ontworpen en vervaardigd door de Osse kunstenares Jenny Derksen.

Wie de Willem Ivenprijs wint wordt niet bepaald door de redactie. Hiervoor is een onafhankelijke driekoppige jury samengesteld, waarvan een lid uit Oost-Brabant komt, een uit Midden-Brabant en een uit West-Brabant. Zij bepalen eerst individueel hoe ze de beschikbare punten verdelen, daarna vindt nog gezamenlijk overleg plaats.

Onderhoudend

Dezelfde werkgroep die elk jaar in Lith de presentatie van de Brabantse Kerstgedichtenwedstrijd verzorgt, spant zich ook bij de presentatie van het Brabants boekske tot het uiterste in om in een sfeervol ingerichte zaal het aanwezige publiek een onderhoudende middag te bezorgen. Een achttal auteurs draagt hun inzending voor en een trio topmuzikanten verzorgt een smaakvol liedjesprogramma, uiteraard ook in een Brabants dialect. Tijdens een officieel gedeelte wordt het eerste en tweede exemplaar van het Brabant boekske 2025 uitgereikt en worden tevens de laureaten van de Willem Ivenprijs bekendgemaakt. Tijdens de pauze worden de eerste boeken verkocht tegen een sterk gereduceerde prijs. Wel wordt gevraagd met contant geld te betalen, daar pinnen niet mogelijk is. Frans van den Bogaard maakt van dit alles een uitgebreide fotoreportage, die later voor iedereen op het internet te zien is. Vanaf 10 maart is het boek te koop in de reguliere boekhandel voor € 20,00. Het is ook te bestellen via het e-mailadres luysterburg01@gmail.com, maar als het boekske per post moet worden bezorgd worden bezorgkosten in rekening gebracht.

De toegang tot het evenement in De Snoeck is voor elke dialectliefhebber gratis.