Dialect: nog meer reacties op ‘Bwoome’
Algemeen‘Beste Jan, bij deze mijn bijdrage over bwoome’ schrijft Monda van Diesen.
‘Iek zou een bwoom oep kunne zette over bwoome! Want daor hou iek jeel veul van.
Iek em er hier jeene ien het ziecht staon en daor em iek jeel het jaor plezier van. Ien de lente ies ie jelemaol rose van de bloesem. Ien de zomer gif t’ie veul schaoduuw. Ien den herfst wurre de blaaikes goudgeel vur da ze afvalle. En ien de wienter, as de takke kaol zijn, hang iek er vogelvoer ien, dan kan iek de vogeltjes goed zien.
En het geluid dat de bwoome maoke as’t haard waoit! Het ruisse van de blaaikes en het ritsele ervan as het herfst ies. Dan lwoop iek nog altai gère dur al da afgevalle blad!
En hoe mwooi ies het nie as ien de wienter de bwoome besneuwd zèn. Gaot dan mar ies naor het bos. Dad’ies dan net een sprookje.
Dur wurre ok regelmaotig bwoome gekapt, omda ze ziek zèn en zo een gevaor wurre.
Vroeger stong er een prachtige lindebwoom oep de punt van de mart, mar ai moes weg: te gevaorlek vur het verkjeer. Iek was toen nog jeel jong, mar iek von het zo aarg, het gieng me echt on mun hart.
N’en jeele tijd laoter moesse de vier kestanjebwoome, die aon den aandere kaant van de mart stonge, ok weg. Die waore ziek zeeje ze. Da kan netuurlek, mar ze waore altai zo mwooi en iek oi ze van kiendsavaon gekend.
Jao, zo gaot da d’ien de weireld: nieks ies jeeuwig.
Zo staot er oep en klein stuukske grond, tussen de Peeberg en de Trambaon, een oerouwe moerbeibwoom. Hij edd’un tijdje geleje ien jeen van de kraantjes gestaon. Da’s n’en jeele ouwe. Die wur d’ien jere g’houwe geluukig.
Mar d’ur wurre ok nog altai nuuwe bwoome geplaant en die zulle over een jaor of twientig grwoot zijn, zoda de volgende generaotie daor wèr van kan geniette.’
Ook Yvonne Rijk steekt de loftrompet over bwoome:
‘Baaj oos ien den of staon jeel veul bwoome. Die staon oep De Braobantse Wal, die lwoopt deur oozen of. Ties wel schwoon oem te zien, mar getter nen woop waark mej. Ien de baomes atte blaoijers af gon valle, dan liegt jeel den of vol met die blaoijers. Mjeer as twej oondert kruijwaoges, moette we dan weg zien te krijge.
Vroeger stienge der twej jeele grwoote bwoome vlak baaj oos achterdeur. Mar zo un jaor oef tien geleeje, toen agget jeel aart sturmde, zen die oemgewaoid. Das was un jeele konsternaotie. Nen ôôp schaoij.
Ut ed laank geduurd jeer alles oepgeruimd was, mar toen asse weg waore, waore wej eigeluk wel blij. W’emme nou veul mjeer zon baaj oos achter en ut ies veul liechter biene.
Vroeger verkochte wej kersbwoome. Toen mijnen man nog waarkte moes iek die kersbwoome altij verkwoope. Van jeenen kaant was ut wel mwooi waark. Mar iek moes er altij un paor weeke nen jeelen dag veur tuis blijve. En diekels was ut jeel koud. Sommiegte meese emme echt jeel laank waark oem nen kersbwoom te kieze.
En buite ies nen kersbwoom altij veul kleinder dan da g’em biene et staon. ‘k Em verschielende kjeere mej gemaokt datter iemand nen jeelen grwoote kersbwoom mej naor uis noom en wa laoter teruug kwam met diejen bwoom. Ej paste toch nie ien de kaomer, zeeje ze dan.
Toch was da wel nen mwooie tijd. Veural atter kienders mej kwaome veur te kieze. Die waore altij jeel antoesiast. Iek was mej mijne man afgesprooke, attie ien de Vut kwam dan zou ej ze gaon verkwoope. Dan zoot mijn taok eroep.
Iek ieuw um aon die afspraok. Toen emme we nog jeen jaor kersbwoome verkocht, want nen jeelen dag de waarf nie af meuge, da was toch nieks veur zijn. Ej waarkt wel geire buite. Den of oonderouwd ej jeelemaol. En ook baaj aandere meese, diej zelf nie mjeer ien den of kuune waarke, gaot ie wel ies wa snoeie oef gras maaje. Duus ej ziet veul tuuse de bwoome.
Attie konniefeere et gesnoeid baaj iemand, dan maark iek da d’ok altij. Attie dan naor uis komt oem t’eete, dan liegter baaj oos ien de keuke sewijle nen alve konifeer oonder taofel.’
Het laatste bwoomke is natuurlijk voor Peter Borremans:
‘Bij Titurel ben iek op un grwoot vel pepier gescheurt pepier aon ut plakke. Ier gieng un bwoom opzette aon vuraf. Ier vrooge ze om, dus dat doede mar, en meej plezier.
Als iek ‘saves ien ut donker nor de Lösterbörg waandel, dan zien iek schillede soorte bwoome, nameluk dunne en dieke, kleine en grwoote bwoome. Vur ut uis van de Lösterbörg staon ok bwoome. Wulde bij zun uis komme, dan motte gaon klimme, en daorna meude wir afdaole, en trug via de Neerei, Nuuweweg, Onderstal naor uis. Ut is vur mun kopie.’
Tot volgende week!
