Dialect: Goeje doele 3

Monda van Diesen schrijft:

‘Beste Jan, bij deze mijn bijdrage over goeje doele.

Jao, aon goeje doele geve ies een goej waark vin iek.

D’ur zèn d’er zoveul, ge krijg d’een jeleboel aonvraoge ien de brievebuus. Mar ge moet een keus maoke. Want ge kun ze (spijtig genoeg netuurlijk) nie allmaol hellepe.

En wie geeft wat ie heeft ies weird dattie leeft , zegge ze altai.

Iek hellep d’ur verschielende, mar jeen staot er bai mijn bovenaon en da d’ies : het kaankeronderzoekfonds. Want wa w’hoorde toch veul over kaanker tegeworrieg.

Vroeger was het er ok al wur, want mar liefst drie van m’n grootouwers zén d’ur aon overleeje. Da was ien de jaore twientieg/dartig van de vurruge jeeuw.

Mar ien deze tijd ies’t veul arriger gewurre. Afijn Jan, daor witte gij over mèj te praote.

Jeen van mijn zusters het tien jaor tege de kaanker gestreje, mar toen moes ze toch gaon. En nou zèn d’ur wer twèj nuuwe gevalle ien de femilie.

Daorom vin iek het goed da’de geljeerde meesse onderzoek kunne doen van da geld, zoda ze steeds beter zulle wete wa ze d’ur aon kunne doen of, nog beter, oe agge het kunt vurkomme.

Ge kuunt de regering ok nie overal vur oep laote draoje, die doen ok al jeel veul. Denk alleen nog mar aon Oekraïne.

D’ur gaot nou een aandere wiend waaie ien de regering, as het mar nie gaot sturreme! Grwote kaans dat’er zwaor weer oep komst ies. We wachten mar af en hope het beste.

Dat hoop ik met jou, Monda!

Peter Borremans vertelt het volgende:

‘Op zondag drie en twintig juni wier o.a. ien Woogeraaje ien ut Philomena of un lost treasures mart georganiseerd. Ut was die dag waarem. Daor stonge ok kraome vur goeje doele. Iek eb daor nie veul gekocht.

Mun geld vur goeje doele gaot nor: Roparun, atletiek, wielrenne, scouting, Vriende van Bokki, parochie, KWF, Alzheimer, femilie, Kerk ien Nwood, Vriende van paoter Peeters, Rwoode Kruis, Cordaid, Artse zonder greenze, MIVA, KRO, Armoejfonds. Oud pepier gaot nor Meto en iek betaol contributie aon verscheiene vereniginge. Iek steun goeje doele, omdat dink iek ut zoe woort.

Van ut geld vur goeje doele wor ok geprofiteerd.’

(Jonge, jonge, Peter, hou jij nog wel wat over om van te leven?)

In de Nederlandse taal zijn volgens Peter meerdere zegswijzen die met dit onderwerp te maken hebben:

Het doel heiligt de middelen (Als men maar een goed doel heeft, dan zijn ook slechte middelen te verdedigen). Wie goed doet, goed ontmoet (Een weldaad vindt altijd zijn beloning). Geen mens of hij heeft wat goeds. Goedgeefs zijn. Een goedgeefse bui hebben. De goedheid in persoon zijn.

Unne gouwe gast (Een doodgoede jongen). Goedzak (goedaardig persoon). 

A ge ‘t breed et, dan kund ‘t breed laten hange (Wie veul et, kan veul uitgeve).

Geld moet rolle, anders han ze ‘t wel vierkant gemakt.

Hij hi jaore van d’n erremoei motte leeve (Hij heeft jarenlang geldelijke ondersteuning door de overheid gekregen).  

Tot slot heeft Peter nog een opmerking over de sluiting van de basisschool aan de Nieuweweg. Hij klaagt: ‘Je kon als oud-leerling van de lagere school/basisschool aan de Nieuweweg geen afscheid nemen. Jammer.’

Dat ben ik helemaal met je eens, Peter. Hopelijk wordt de voorgevel tot gemeentelijk monument verklaard. Op die manier kan dat deel van het gebouw behouden blijven, want veel mensen hebben dierbare herinneringen aan die school.

Een nieuwe mijlpaal

U heeft een week langer dan gebruikelijk moeten wachten op de reacties van onze lezers op het onderwerp Engelbewaarder. Vanwege het mooie gedicht van ‘blinde troubadour’ Toine Nooijens uit Etten-Leur zijn de andere inzendingen allemaal wat opgeschoven. Dat komt overigens mooi uit, want ongemerkt hebben we volgende week de driehonderdste aflevering van deze rubriek bereikt! Zou deze rubriek al vanaf het begin een eigen engelbewaarder hebben gehad?

Ik dank in elk geval alle lezers van mijn rubriek, maar natuurlijk vooral alle trouwe deelnemers, heel hartelijk voor alle aandacht die ze aan de rubriek, en daarmee aan de West-Brabantse dialecten, hebben geschonken en nog steeds schenken.

Onlangs liep ik samen met mijn vrouw boodschappen te doen, toen ik plotseling een hand op mijn schouder voelde. ‘Dag menjeer, want iek zeg menjeer teege jou, wur’, zei de eigenaar van de hand. Ik reageerde met: ‘Daankoewel, menjeer, mar ge meud ok Jan zegge n’or.’ ‘Da weet ik wel’, was de reactie, ‘mar iek zeg menjeer, want da verdiende gij!’ Kijk, zo’n schouderklopje maakt mij veel blijer dan het eventueel winnen van een miljoen in een loterij. Het stimuleert me enorm om door te gaan met alles wat ik in verband met de Brabantse dialecten doe. Ik hoop dan ook, dat ik dit werk nog heel lang mag blijven doen.