Dialect: nog meer Faobeltjes
AlgemeenRichard Musters verbindt de Fabeltjeskrant met de politiek:
‘Ak ‘t woord faobeltjes woor, dan mot iek gelèèk denke aon de Faobeltjeskraant. Ge wit wel, meej menjeer D’n Uil, Ed en Willum Beever, Bor d’n Wolf en nog veul mjeer diere. Da waor toch un leutige serie wor. In ’t Praot’uis kwaome die allemaol tesame om alle probleeme en roddels te bespreeke. Lowieke d’n Vos die zoot altij te smikkele en smulle van un portie beukenotjes en un glaske grenadiene. Nun sjieke naom vör ranja. As de gemoedere te oog opliepe dan vluchte d’n eigenaor van ’t Praot’uis Bor d’n Wolf altij naor ut enge bos toe. Laoter kwaome d’r ok nog allerlei aandere diere bij uit aandere laande. Witte trouwes da die Faobeltjeskraant ok in veul aandere laande wier uitgezonde?
Da Praot’uis da kunde trouwes wel vergelijke meej d’n polletiek. In d’n polletiek komme ze ok bij mekaore om te praote over probleeme en te roddele. In plak van un glaske grenadiene beginne ze meej koffie om wakker te kunne blèève. Laoter op d’n aovund stappe ze ok over op un glaske fris. Agge naor die polletiekers in D’n Aog kikt dan ziede ok da ze alleenig mar veul praote en wèènig oplosse. Ze vertelle ok veul faobeltjes. En nou zulde denke dat grwoote meense daor niej mjeer intrappe, mar da blekt toch niej waor te zèèn. Net zoas ge klèène kienders kunt laote geloove da beebiekes gebrocht worre dör d’n ooievaor en da sjokelattemelk van bruine koeie komt, trappe veul meense in al die schwoone praotjes van die polletiekers. Ok al kunde fèèteluk vaststelle da ze staon te liege, dan nog edde d’r meense bij die zegge da ze gelèèk emme. Want teegeswoordig is vör veul meense un fèèt ok mar un mjeening.
Ge meugt van mèèn allemaol zoeveul in faobeltjes geloove agge zelluf wult, mar ge kun njooit zegge da un fèèt ok mar un mjeening is. Want agge da denkt, dan zèède nie goed sjuust. Dan wor ’t tèèd dagge oewe Faobeltjeskraant weglegt en naor oew bed toe gaot, want dan is ’t tèèd vör oew oogskes dicht te doen en oew snavelke toe.’
Een heel goed verhaal, Richard!
Monda van Diesen heeft weer andere gedachten bij Faobeltjes:
‘A’k aon faobeltjes denk dan ies da allerjeest aon het faobeltje van de vos en de raof. Die sliemme vos wies dur de raof te verleie vur hum te zienge( omdat’ie da zo mwooi kon zeetttie) het stuuk keis dat’ie ien z’n bek oi te laote valle! En ai was t’er mèj weg!
Daor moes iek ok aon denke toen iek onlangs w’oorde wa d’een menjeer uit Amerika van plan was mèj de Gazastrook. Ai wouw daor de Rivjeira van gaon maoke! En da was netuurlek kore oep de meule vur die “menjeer” uit Israël, die stong er glunderend baai!
Over faobeltjes gesproke!
Wa zou daor van terecht komme? Iek zèn benuuwd.’
‘Faobeltjes betekent fabeltjes.’ Zo begint Peter Borremans, net als anders, zijn bijdrage. Om te vervolgen met de definitie zoals die in het woordenboek staat: Verdichte vertelling waarin vaak dieren en dingen sprekend en handelend optreden, veelal met opvoedkundig doel; verzinsel. Naar het rijk der fabelen verwijzen betekent: voor onwaar verklaren.
Een leuke vondst van Peter is een gedichtje van Piet Heerkens:
De bok
En ‘s aovons in bed wier d’r zuutjes verteld
deur Truuske: ‘Daor stond op ‘n weitje
‘ne vriendelijken bok, eenen schoonen bok,
die wou er gaon trouwen mee ‘n geitje.
“Kom kom!” zee den bok en ie trok aon z’n touw,
“Mè-mè-mè-mè-mergen!” zee ‘t geitje;
toen mekkerden Doruskes kender gelijk:
“Mè-mè-mè-mè-mergen op ‘t weitje!”
Mar Doruske staak zijnen kop deur et luik:
“Zee stil, of ik koom op oe bruukskes!”
“Oei-oei, onze vadder!” ineens wier et stil
en ze giechelden zacht in d’r huukskes.’
Peter heeft nog meer prachtige gedichten gevonden. Zo diepte hij uit een Margriet-Winterboek het gedicht ‘Op reis naar de Tovergrot’ op.
Peter ging zelfs terug naar de grootste dichter die Nederland ooit heeft voortgebracht, de dichter die iedereen kan noemen, maar die niemand nog leest: Joost van den Vondel. Die schreef ooit het gedicht ‘De leeuw met d’andere dieren’.
En inderdaad, deze gedichten staan vol met sprekende dieren. Het zijn dus fabeltjes.
Wat ik zelf een zeer ongeloofwaardige fabel vind: Da d’iemes die twinteg jaor laank iederjeen afgeblaft en geklèèneerd et, die meej leuges en bangmaokerij aljeen mar aot gezaoid et, die meej beloftes kwaam waorvan t’ie zellef wit da tie nwoot vanzeleeve waorèèd kunne worre, da zoow iemes op die menier veul stemme n’aolt (oew is ‘t moogelek da zoow veul meense daor in trappe!) en nouw denkt da t’ie Neederlaand kan regeere. Gin spreekende diere in dees veraol, mar ‘n faobeltje is ‘t. Tot volgende week!
