Dialect: Persessie 2

Bodje

Op de vraag waar het woord ‘bodje’ vandaan komt is door een zeer wakkere Peter Borremans een even logisch als bevredigend antwoord gekomen. Hij vond dit natuurlijk in een van de woordenboeken van Heemkundekring Het Zuidkwartier. Niet in Dialecten in het Zuidkwartier, zoals je zou verwachten, maar in Zegswijzen in het Zuidkwartier. Daar staat namelijk achterin een aanvulling op het eerste en daar staat het gewoon bij: 

Bodje Baadje, kledingstuk, bepaald jasje.

Volgens de Van Dale moeten we daarbij denken aan Indonesië. ‘Het is een wijd, loshangend, tot op de heupen reikend jasje, gewoonlijk om de hals sluitend met een opstaande kraag en met ruime mouwen die slechts tot even over de elleboog reiken, van katoen, fluweel of zijde. Het kan echter ook een bovenkledingstuk zijn van zeelieden en schippers.’

Het komt best vaak voor, dat bij Nederlandse verkleinwoorden de aa (in ons dialect ao) verandert in o. Kaart - kaort - kortje; baard - baord - bordje; taart - taort - tortje. Dus wordt baadje ook bodje.

Nu we dat ook weer weten gaan we terug naar het woord persessie. Richard Musters weet er geen raad mee:

‘Mar Jan toch, wa edde nouw vur un woord uitgekooze? Bij mèèn weete em iek nog njooit un persessie gezien, laot staon da iek d’r ooit aon meej em gedaon. Zelfs de èèke persessie rups em iek nog njooit in ut echt gezien. Mar da schènt ok un jil verveelend beesje te zèèn. En verders edde d’r ok niks aon waant as vlinder is ut un lilluk dienk.

Iek em wel un paor keeres naor un Pride wieste kèèke. Das ok un optocht, mar ut eej niks meej geloof te maoke, dus dan is ut gin persessie. Iek vin ut wel un apart iet wor, zo’n persessie. Omda ter in ut verleeje ooit iets gebeurt schènt te zèèn, gaon d’r nouw meense ljoope naor un plak om daorvör te bedaanke. Op zich schoon wor, mar iek begrèèp da niej. Iek oef da gelukkig ok niej te begrèèpe, diej meense voele d’r eige daor goe bij en das ut vurnomste.

Mar un stukske schrèève over un persessie, daor kan iek oew dus eelaas niej meej ellepe.

En zo heeft Richard toch een stukske geschreven!

Heel anders is dat bij Yvonne Rijk:

‘Vroeger ooide nogal wa persessies. Wak me as klein kiend nog eriener, da was da de kienders vroeger lied waore van d’eilige Kiendseid. Offesjeel weete da volges mijn ut “Genootschap van d’Eilige Kiendseid.”

Ieder jaor kwam er dan iemend de kontribuusie oep haole en agge lied waort dan oide un medollieke oep oew em oef burstrok on un sluitspel ange.

En iek mjeen datter ok ieder jaor un persessie was van d’Eiliege Kienseid. Daor liepe dan jeel veul kienders mej mej.

Ieder jaor was er ok un Sacramentspersessie. Dan liep de pestwoor oonder un doek mej vier stokke. Da doek was schwoon versierd en die stokke wiere deur vier manne vast g’ouwe. Iek gelwoof da da un baldekijn was. Dieje pestwoor ooi dan ut Allereiliegste vast.

De meese ooie oep straot vaontjes ange on d’uize. En at de pestwoor oonder zun baldekijn veurbaaj liep dan knielde iederjeen.

Ien die persessie liepe kemmuniekaantjes mej ien durre kemmieniejuurk. Da moes dan wel nen wiete kemmuniejuurk zijn, aanders moogde nie mej lwoope.

Toen a d’iek mun jeeste kemmunie deej was oos vaoder pas un paor monde overleeje en oos moeder kocht veur mijn gen wiet juurkske. Nou was da nie zow aarg, want un niecht van oos moeder was naoister en die oi veur mijn un jeel schwoon kleejke gemaokt. Da was veul beeter zeej oos moeder, want da kon iek laoter ok altij aon.

Jeen probleem: Iek mocht ien mijn kemmuniekleejke nie mej lwoope ien de sacramentspersessie, want ut was gen wiet. Da was netuurlek grwoot verdriet. Mar ok daor kwam un oeplossing vur.

Iek oi een achterniecht die veul ouwer was as ieke en die oi van eur jeeste kemmunie nog un wiet kleejke waor ze al laank uitgegruuid was. De rest kuunde raoije. Iek liep zo fier as nen pauw mej ien de persessie ien mun tweedaans wiet kleejke.

Dees alles bestao d’al laank nie mjeer. Toch zen der nog wel persessies ien de buurt. De Maria Ommegaank ien Baarge. De persessie nor Bendrecht. Dees ies ok weit ter ziele, mar meschien da dees persessie oep un ietwa d’aandere menier toch nog deur kan gaon.

En netuurlek, nie te vergeete, ieder jaor d’Adolfien persessie. Dees persessie ies nog jeel leevend en woor d’eigeluk ieder jaor druuker.

Dus nie alles ies veleeje tijd.’

Hartelijk dank, Yvonne, voor dit prachtige en uitgebreide verhaal. Ik denk dat veel mensen bij het lezen hiervan zeggen ‘O ja, da’s waor ok!’ en op die manier weer een beetje bewuster zijn gemaakt van het verleden en het heden.

Volgende week bespreken we wat Peter Borremans allemaal heeft weten te vinden over dit onderwerp. 

Tot volgende week dus!