Reageren op dialectwoord ‘Perrewepse’

Plezaant (het woord van de vorige keer)

‘Deze kjeer zen’k ies jeel vroeg mej mun stuukske’, zegt Yvonne Rijk. ‘We gon un wiekentje weg en ut kan mar gebeurd zen.

Plezaant: da woord et mjeerdere betjeekeniese. Ge kuunt er mej bedoele: gezellieg.Beveurbeeld un fjeesje kan jeel plezaant zen. Dan ies ut gezellieg.

Mar ut kan ok betjeekene: oem te lache. Grappig duus. Iek deenk dagget woord plezaant ien Bels mjeer gebrukt word dan ier. Baaj “De Kampioenen” zienge z’ok altij: “Kampioen zen ies plezaant.”

Vur diegeene die nie weete wa “De Kampioenen” ies: Da d’ies un serie oep den Belze tellevizie die asse veur den zesendertigste kjeer aon ut eraole zen. En toch kijke wij sewijle nog en veine ut nog steeds plezaant.

A d’iemend deenkt dattie nogal lollig ies, dan zegge ze wel ies: “Gij zij zeker de plezaantste tuis?” Dan moet ik deenk nie mjeer uitlegge wa nen plezaanteriek ies.

Atter bij un vergaoderieng of un aandere bijêênkomst zo un bietje mot ontstaot dan zegge ze: “Laote we ut wel un bietje plezaant ouwen hé.”

Of atter zo un paor meese mej mekaore staon te smoeze en ge maarkt duidelek dagget over jou gaot dan woord er ok wel gezegd: “Iest plezaant?”

Agge iet jeel lollig viend, dan kuunde de slappe lach krijge. Da wiel zegge, dagge nie oep kuunt ouwe mej lache. ‘k Em da nog nie diekels g’ad. Toch eriener iek me nog jêêne kjeer. Toen emmek zow laank de slappe lach g’ad, da’k ut nou naor zeker mjeer dan feftig jaor nog weet.

Iek waarkte toen baaj de Boerenleenbank. Saome mej un collega moes iek toen un karwaaijke doen. Iek weet nie jeens mjeer wagget was. Mar wij aoie un jêêle meeliege bui. Oem alles en nog wa moesse we lache. Zo jêêne kjeer ien de paor jaor kwam er baaj de baank altij nen inspecteur kijke. ‘k Weet nie mjeer precies wat dieje mees eigeluk kwam konteroleere, mar mijne baos was altij un bietje zenuwachtig attie wiest dat diejen inspecteur kwam. Lot die nou net zun bezoek aonkondige toen a wej ien zo’n plezaante buij waore. We wiere gemaond oem un bietje serieus te zijn. Mar, gelwoof ut oef nie. Da gieng toch nie. Toen kreege we de slappe lach. At den jeêne ut bietje uitgelache was, dan begon den aandere wer. Oem de grwootste flaawe kuul moesse wej aart lache. En ooze baos wier steeds zenuwachtiger. Die von et nie plezaant. Oep lest zen we mar un eend van mekaore gon ziete. Toen diejen inspecteur arriveerde waore we toch un bietje uitgelache. Mar we moeste mekaore nie aonkijke, want dan begon ut wer.

Al mej al un plezaante gebeurtenies oem oep truug te kijke.

Inderdaad een plezaant verhaal, Yvonne!

Monda van Diesen moest helaas op het internet gaan zoeken wat het nieuwe woord was. De Zuidwestkrant was niet bezorgd en op het distributiepunt was het krantje niet meer te krijgen. 

‘Nou Jan, het woord plezaant gebruik iek eigelijk nwoot. Iek zeg altai dat iet lollig ies! Plezaant ies un Bels woord, gebruike jullie da wel ien w’Hoograaie? Ien Puut daor zul d’et wel w’hoorre denk iek, vlak tege de Belze grens aon.

Witte wa t’er lollig was ? De stukke die het Adolphientonjeel speulde. Da was nog eens lollig! Diekwels blaaispeulle en ammaol ien het Ostrechts dialect! D’ur wier jeel wa d’afgelache! Yvonne Rijk dee ok altai mèj. Iek denk dagget, spijtig genoeg, oep z’n gat liegt, want iek w’hoor d’er nieks mjeer van. 

Mijn dementerende man was destijds dol oep Toon Hermans. As iek ‘s aoves vroeg wat ie wou zien oep den tv zee, dan zee t’ie steevast: ‘Toon Hermans!’ ‘Mar Monda’, zee er nog ies iemand, ‘ellleke n’aovend naor Tone kijke’. Iek zee: ‘Och wa gift da nou, laot um toch doen, attie da nou lollig vind.’

En da was toch n’een goeie ok, zo as Toon zèn d’er gèn mjeer.

Het nieuwe woord

Adrie van Ginneken uit Sprundel zet elke dinsdag een zin in zijn dialect op facebook en vraagt dan aan de ‘lezers’ of ze weten wat deze zin betekent. Op 18 juni kwam hierin het woord ‘perreweps’ voor. In Oost-Brabant schijnt dit woord niet bekend te zijn. Bij ons natuurlijk wel. In mijn enthousiasme schreef ik: ‘Dat is natuurlijk afkomstig van ‘perenwesp’.’ Dialectprofessor Jos Swanenberg leerde mij echter wat anders: ‘ Nu is dat voor de hand liggend. Maar de geschiedenis vertelt iets anders. Paardenwesp werd vroeger gebruikt voor de paardenhorzel, en in West-Brabant en Vlaanderen sprak men dat uit als perreweps. Later is dat woord overgegaan op de wesp.’ De oorspronkelijke betekenis was dus ‘paardenwesp’. 

Edde gij wel ‘s wa meejgemokt meej perrewepse? Zèède daor bang van? Bende swèèle allergies vur steeke van de perreweps? Wa doede gij om gin last van dees bjeesje t’emme?

Uw reactie is van harte welkom op het adres:
luysterburg01@ziggo.nl

Tot volgende week!