Wij gebruiken cookies om het gebruik van de website te analyseren en om het mogelijk te maken content via social media te bekijken. Cookies van onszelf en van derden kunnen worden gebruikt om advertenties te tonen die aansluiten op uw interesses. Deze cookies kunt u weigeren via de knop Cookie-instellingen aanpassen
Hoewel hij niet de eerste was die reageerde, kan ik het niet laten om met het verhaaltje van Ad Borremans te beginnen: "'n Goeje kennis van mijn zôôt 'n tedje geleeje zonder waarek. IJ oj ontslag gekrêêge baaj zunne baos, mar da was ok wel 'n bietje z'n eige schuld, want ij gwooide de leste tèèd z'n kôônt tèège de kriep. Iek zeej nog: da motte nie doen want strak krêêgde nog 'n staamp onder ouw kôônt en kunde vertrekke. Nouw was dieje baos ok ginne gemakkelukke, die oj de zaok van z'n vaoder oovergenôôme, dus ij was meej z'n kôônt in de boter gevalle en oj daor z'n kôônt goed tuusse gedraoid. Mar 't was ok 'n echte draoikôônt, ij waajde meej alle wiende meej en was ok nog 'n aarte zaajerd; al wagge van zijn krèèg , konde meej de kaoke van oew kôônt aanpakke , zak mar zegge. IJ schaomde z'n eige ok nergens vur want attie meej oew stong te praote leet ie soms ok gwoon scheete vliege en dan zeettie of effe m'n kôôntaore feune of effe uit m'n kôônt oeste. Nouw mot ik ok wel zegge dattie kennis van mijn ok nie zoow jeel aandig ies, ij gooj meej z'n kôônt ok mjeer omvaar dan dattie meej z'n aande kan opraope en ij vèègt ok nogal ies ooveral z'n kôônt aon af en da zen netuurlek gin vurdjèèle vur 'n waarekman. Iek zeej teege um dattie moes veraandere omdat tie aanders altij meej z'n kôônt van aachtere zouw komme. Daor begien iek nie aon, zeetie, 't kan me ammaol aon m'n kôônt roeste, ze kunne ammaol m'n kôônt kuusse, en weg wassie. Ut liefst oj iek um nog 'n schuup onder z'n kôônt gegêêve, mar ij was al weg." Ik kan mijn toch al lange lijst weer flink uitbreiden!
Keuken
Ger Roosendaal stuurt ook een mooie tekst in: "Het woord koont is inderdaad veruit het meest gebruikte lichaamsdeel waar vaak grappen over gemaakt worden, en wat ook het meest wordt gebruikt in gezegdes en spreekwoorden. Het wordt eigenlijk ook zelden of nooit als beledigend of kwetsend gebruikt. Gelukkig heeft iedereen, groot klein, man, vrouw, oud en jong, een koont om lekker op te zitten. Maar het lichaamsdeel leent zich nou eenmaal voor allerhande soms onverklaarbare woordspelingen en gelukkig ook zeker voor complimenten (er bestaan zelfs liedjes over).
Ook in de keuken kom je het woord tegen, zoals blote koontjes in het gras (witte boontjes met snijbonen gemengd), of blote kontjes met suiker (witte kadetjes met een diepe gleuf). Maar natuurlijk kent iedereen een hele rij met uitdrukkingen over koont, zoals de meest voor de hand liggende. Met zijn koont in de boter vallen, iemand een koontje geven, een veer in zijn koont steken, een stuk in je koont hebben, geen nagel hebben om aan zijn koont te krabben, je kunt er je koont nie keren, enzovoort.
Maar er bestaan ook wat minder bekende bekende gezegdes die hier niet vaak gebruikt worden, zoals: De kop moet de koont verkopen, hij is in zijn kont gebeten, zo bot (mes) als de koont van sinterklaas en hij of zij kan mijn koont kussen. Als laatste ken ik iemand die steevast het laatste stukje van een worst of een brood of iets anders bewaart (het koontje) voor de volgende dag." Bedankt, Ger, ook hier kan ik wat mee.
Aantrek
Adri van Beeck schrijft: "Iek zen ut Put en doar wordt mijn gedacht mjeer "kont" gezegd dan "koont". Hier dan een poar spreekwoorde: Zis doar wel mej eur kontje in de boter gevalle. Doar sta zo veul binne, ge kunt er oew kont nie kjere. Da maske eej veul aantrek; ties zjust of ze heuning aon der kont et." Dat zijn ook een paar leuke, Adri. En Peter Borremans is natuurlijk weer het nodige aan het uitpluizen geweest. Allereerst stuurt hij een kopie van het zeer uitgebreide 'koontsdeel' uit 'Zegswijzen uit het Zuidkwartier'. Dat scheelt natuurlijk al een hoop schrijfwerk. Nadat hij de synoniemen van en samenstellingen met koont heeft doorgenomen, volgen de volgende, nog niet genoemde, zegswijzen: Da's 'n roei vur eige koont (wordt gezegd wanneer er iets stoms gedaan wordt waarvoor men zelf gestraft zal worden); D'n dieje is zeeker 'n ekster uit z'n koont gevlogen (gezegd wanneer iemand die gierig is opeens een rondje weggeeft); Zo maoger, 't is goed da z'n gezicht aon de vurkaant zit, aanders wieste nie waor de koont zaat; Ge mot opstaon, dan gaon de vouwen uit oew koont (gezegd tegen iemand die zegt dat hij gaat vertrekken); Kommend jaor schet 'r 'n koei die nou nog gin koont ed (je kunt niet in de toekomst kijken).
Het nieuwe woord: Attak
Bij d'n dokter in de waachtkaomer woorde dikkels de mjeest gruuweleke veraole oover alleraande ziektes, kwaole en aondoenienge. Zoo woorde n'ik pas, da d'n goeje kennes van me d'r ok slecht aon toe was. Witte wa t'ie gad ad?..., 'n Attak.
Weet u wat dit woord betekent? Stuurt u uw antwoord dan uiterlijk 29 januari 2019 naar luysterburg01@ziggo.nl. Heeft u zelf ook interessante zaken te vertellen over het woord attak, dan zijn die uiteraard van harte welkom. U kunt ze schrijven in het Standaardnederlands, maar het mag ook in uw eigen dialect. Graag zelfs!
