Visliften in polder met groot effect

OSSENDRECHT – Een vislift? In de Ossendrechtse polder liggen er sinds kort drie. Ze zorgen ervoor dat de vispopulatie in de Agger, een veelgebruikte “vissnelweg”, ongehinderd kan gaan en staan waar die wil. Een betere vispopulatie zorgt voor een betere waterkwaliteit, met alle gevolgen van dien, legt waterschapsbestuurder Wendy de Koning uit.

De Ossendrechtse Wendy de Koning-Bogers is bezig aan haar derde termijn als algemeen bestuurslid van Waterschap Brabantse Delta. Als fanatieke zwemster begon ze ooit bij het Waterschap vanuit de ambitie dat ze ooit in elke sloot veilig kon pootjebaden. De Europees vastgestelde Kaderrichtlijn Water streeft hetzelfde doel na: het realiseren en behouden van schoon en gezond oppervlakte- en grondwater. EU-lidstaten, waaronder dus ook Nederland, moeten de doelen uit de richtlijn uiterlijk in 2027 halen. Met de realisatie van drie visliften in de Ossendrechtse polder is dat doel een stuk dichtbij gekomen. Wendy de Koning is daar trots op, en dat gevoel wordt gedeeld door omgevingsmanager Eline Boele en dagelijks bestuurslid Angelien Hagenaars van het waterschap.

In de afgelopen decennia zijn in allerlei waterwegen stuwen aangelegd om het waterpeil in de polders te reguleren, onder andere voor de landbouw. Een prima systeem, ware het niet dat zo’n stuw de weg afsnijdt voor vissen, die ook in de Agger en omliggende sloten in verrassend groten getale aanwezig zijn. Sterker nog: de Agger en de overige waterwegen in de Ossendrechtse polder zijn het domein van de aal, de blankvoorn, de blauwband, de brasem, de driedoornige stekelbaars, de karper, de kolblei, de rietvoorn, de snoek, de tiendoornige stekelbaars, de bittervoorn en het vetje.

“Als vissen zich niet vrij kunnen bewegen kan de vispopulatie zich niet mixen en gaat de visstand achteruit, net als de waterkwaliteit. Door de aanleg van deze visliften ontstaat er een vrije verbinding met de Westerschelde, waardoor de vissen zich weer vrij kunnen bewegen”, vertelt Eline Boele. Wendy de Koning kent de geschiedenis van haar regio en vertelt dat de Westerschelde vroeger tot de Brabantse Wal reikte: “De Agger is in die tijd ontstaan, en is een veelgebruikte migratieroute voor allerlei vissen. Een soort snelweg voor vissen, zou je kunnen zeggen. Juist daarom is het belangrijk om te zorgen dat de vissen de stuwen in de Agger kunnen passeren.”

Een vislift maakt dat mogelijk: de vissen zwemmen een grote, ronde bak in waar ze in een rustkamer even kunnen wennen aan hun omgeving. Daarna zwemmen ze in een “wokkel” naar boven en bereiken ze via een buis de andere kant van de stuw. Eenmaal in de wokkel kunnen de vissen slechts één kant op, maar de sluis is in beide richtingen te passeren. De vissen kunnen dus gaan en staan waar ze willen, en worden niet langer belemmerd door de stuwen: “De vislift is een nieuwe oplossing”, vertelt Angelien Hagenaars, “oudere vispassages waren veel groter, vaak was er bij de stuwen te weinig ruimte of moest er onderhandeld worden met grondeigenaren. Dat is met de vislift niet langer nodig, bovendien is die zelfreinigend en vraagt die dus een stuk minder onderhoud.”

De aanleg van een vislift kost zo’n 100.000 euro en wordt gefinancierd met de Europese POP3-subsidie, steun van de Provincie Noord-Brabant en het Groen Ontwikkelfonds Brabant. Waterschap Brabantse Delta verwacht dat de vislift zo’n 30 jaar moet meegaan: “De vislift wordt bediend met stroom die ter plekke met zonnepanelen wordt opgewekt.”

Dankzij de visliften zou de waterkwaliteit en de vispopulatie in de Agger de komende jaren flink moeten verbeteren. Niet alleen sportvissers gaan dat merken aan hun vangst, ook voor wandelaars en fietsers zou het moeten opvallen: “Meer vis betekent ook dat meer watervogels zichtbaar worden. En als de kwaliteit van het water dat de Brabantse Wal infiltreert verbetert, krijgt ook de natuur op de Brabantse Wal een boost. Een kleine vislift kan dus een groot effect hebben. Daarom zijn ze zo belangrijk.”