“Je eigen vader niet gekend hebben, is wel heel erg”

HUIJBERGEN / BERGEN OP ZOOM – Afgelopen maandagochtend brachten de leerlingen van de Huijbergse basisschool St. Marie een bezoek aan de Britse oorlogsbegraafplaats in Bergen op Zoom. Dat bezoek, in navolging van andere scholen, bleek heel indrukwekkend en maakte de oorlog ineens ongemakkelijk “echt”: “Je eigen vader niet gekend hebben, dat is echt heel erg.”

Op het Britse ereveld aan de Bergse Ruytershoveweg vertelt een vrijwilliger van Faces to Graves het verhaal van een jonge Brit, die in mei van het jaar 1944 werd met zijn Spitfire werd neergeschoten nabij de vliegbasis Gilze Rijen. Op kerstavond 1944 wordt zijn zoon geboren, die hij nooit heeft gekend. In 2019 onthult die zoon een monument voor zijn vader op de vliegbasis Gilze Rijen. Dat verhaal maakt diepe indruk bij Groep 8 van basisschool Sint Marie, die zich kunnen identificeren met een zoon die nooit een vader – die zij allemaal wél hebben – heeft gehad en merken hoe een anoniem graf ineens verandert in een écht verhaal, van een échte vader: “Stel je voor dat zoiets met je vader gebeurt”, zegt een leerlinge zachtjes tegen haar vriendin. De 11-jarige Niek snapt wat ze bedoelt: “Het is heel erg dat al die mensen gesneuveld zijn. Het is een raar gevoel dat ze ook kinderen hadden. Dan denk je aan jezelf, en aan je eigen vader en dan is het ineens heel echt. Want je eigen vader niet gekend hebben, dat is echt heel erg.”

Gastlessen

De 12-jarige Koen vindt het een goede zaak dat zijn klas op de oorlogsbegraafplaat is: “Het is goed om meer van de oorlog te weten, en de verhalen die we hier horen maken het allemaal veel echter”, zegt hij. Dat is precies het doel van initiatiefnemers Chris van der Veen, Marius Bakker, Loes Kools en Piet van Eekelen. Zij willen dat kinderen blijven denken aan de oorlog, de gruwelen die er in onze regio hebben plaatsgevonden en die zich elders op de wereld nog steeds voltrekken. Piet van Eekelen is zelf veteraan, hij diende tussen 1979 en 1982 tweemaal in Libanon. Samen met Chris van der Veen verzorgde hij gastlessen in de verschillende klassen die de oorlogsbegraafplaatsen bezoeken, en hij staat versteld van de kennis en denkwijze van de kinderen. Hij ziet dat zijn gastlessen iets losmaken: “In de klas laat ik een bajonet van een Kalashnikov zien. Dan hoor ik van kinderen dat ze dat wapen kennen uit “wargames” die ze spelen en dat ze precies weten hoeveel kogels erin gaan, en hoe je het gebruikt. Als ik ze dan uitleg dat de bajonet die ik laat zien géén speelgoed is, dan zie ik dat ze dat aan het denken zet. Dat zie ik ook vandaag, als ze tussen de graven doorlopen. Zeker Groep 8 denkt al behoorlijk diep over dingen na.”

Nadenken

Dat bewijst Koen, die nog weet dat Piet van Eekelen en Chris van der Veen in hun gastles een parallel trokken met pestgedrag in de klas, en hoe de uitsluiting die daaraan ten grondslag ligt tot heel grote gevolgen kan leiden.
Zoals de holocaust in de Tweede Wereldoorlog:

“Hitler had de macht over een land, en kinderen die een klasgenoot pesten hebben dat niet, dus ik vond het lastig voor te stellen hoe die dingen met elkaar te maken konden hebben. Maar misschien zit er in mijn klas ook wel een kind dat later de macht over een land krijgt. Je weet niet wat er in de toekomst gebeurt, dat wisten al die mensen die hier liggen toch ook niet? Ik vind het wel goed dat ze ons zo laten nadenken.”