Grwoot Wjeeldrechts Dikteej is weer leuteg

HOOGERHEIDE - Hoewel het aantal deelnemers opnieuw tegenviel - het waren er slechts een kleine twintig - is het tiende Grwoot Wjeeldrechts Dikteej weer vlot en gezellig verlopen. Er deden maar liefst vijf oud-winnaars mee. Het was dan ook een erg spannend evenement.

Het echtpaar Henk en Rini Holtzer-Stuijts komt oorspronkelijk uit Hoogerheide, maar woont al tientallen jaren in Steenbergen. Daar vormen zij op dit moment de ‘motor’ van de lokale dialectbeoefening: in de dialectgroep van Heemkundekring De Steenen Kamer is Rini de secretaris, terwijl Henk zich vooral bezighoudt met de juiste spelling van de Steenbergse dialecten.

Daarnaast zijn ze echter ook bijzonder geïnteresseerd in de spelling van het Woosdrechts, hun eigenlijke moedertaal. Al enkele jaren domineren zij dan ook samen het Grwoot Wjeeldrechts Dikteej. Twee jaar geleden won Rini en was Henk tweede. Vorig jaar won Henk en was Rini tweede. De grootste vraag was dan ook niet of ze zouden winnen, maar wie van de twee. Net als vorig jaar werd het weer Henk, die met de eerste prijs en dus ook met de wisselbeker naar huis ging. Hij had één foutje minder dan zijn echtgenote.

Gezegd moet worden dat Henk de woensdag ervoor ook al dicht bij de prijzen zat tijdens het Gròòt Berregs Diktee, want hij had maar twee fouten meer dan de winnaar van de derde prijs.

Volkslied

Het lijkt er dus op dat het Steenbergse duo op eenzame hoogte staat wat betreft de kennis van het Wjeeldrechts. Dat is echter niet helemaal waar, want niet ver daarachter kwam Ad Borremans. Deze oud-winnaar was op het gebied van de spelling wat zwakker dan het genoemde tweetal, maar hij kende op zijn beurt weer beter de betekenis van oude Woensdrechtse woordjes als poelie, ‘t scheel, kadeeke, erke, oesem, blekke, boeretjeene en loert. 

In grote lijnen had het Grwoot Wjeeldrechts Dikteej van 2025 dezelfde opzet als voorgaande jaren. Toch waren er enkele verschillen. Traditioneel wordt aan het begin van het Dikteej het Lied Van Woensdrecht gezongen, dat ooit is gecomponeerd en geschreven door Mjeester Schuurmans en dat algemeen wordt beschouwd als het Woensdrechts volkslied. Fon van Zunderd, de voorzitter van Stichting De Snoeken en voormalig Prins, was echter van mening dat een volkslied ook geschreven moet zijn in de volkstaal. Daarom hertaalde Jan Luysterburg op zijn verzoek dit lied tot Lied van Woosdrecht en in deze nieuwe vorm werd het bij aanvang van het Dikteej gezongen.

Een andere noviteit was een nieuw onderdeel van het Dikteej. Daarbij moesten de deelnemers telkens twee halve zinnen op de juiste wijze aan elkaar koppelen. Sommige deelnemers kwamen natuurlijk tot bizarre combinaties, maar over het algemeen werd er prima gekoppeld. En men vond dit onderdeel leuk, dus het zal wel een blijvertje zijn.

Spelling

Dat de spelling belangrijk kan zijn voor de betekenis van een woord werd in het Dikteej ook aangetoond. Zo betekent pertje bijvoorbeeld partje, stukje en perdje betekent paardje. Zwooj, dat ook in het Dikteej voorkwam, betekent (gras)zode, terwijl zwooi staat voor een bende, rommel.

Door een combinatie van moeilijke en makkelijke opdrachten proberen de makers van het Dikteej (Edy Minnebach en Jan Luysterburg) interesse op te wekken voor de dialectbeoefening. Het was dan ook verheugend om te constateren, dat er ook zeer jeugdige deelnemers waren en dat de gemiddelde leeftijd van de deelnemers beslist niet hoog was te noemen. 

Toekomst

Hoewel er in de pers veel reclame is gemaakt voor het Grwoot Wjeeldrechts Dikteej, viel het aantal deelnemers tegen. ‘Dat moet volgend jaar anders’, vindt men in de Boerenploeg. Volgend jaar is het namelijk de elfde editie en die moet uiteraard extra feestelijk worden.

Daarom wordt nu al nagedacht over de vraag, hoe de bevolking gemotiveerd kan worden om mee te doen. Het evenement is immers vooral bedoeld om gezellig en vrolijk samen te zijn. Erg belangrijk hoeveel fouten je maakt is dat nou ook weer niet; niemand hoeft zich te schamen omdat hij meer fouten maakt dan een ander. Bovendien is het erg leerzaam, want je leert er je eigen dialect, je moedertaal beter door kennen.

‘Als nou eerst eens het College van Burgemeester en Wethouders, de Gemeenteraad en de gemeenteambtenaren mee zouden doen’, zegt Fon van Zunderd. ‘Laat die mensen maar eens laten zien dat ze de taal van het volk kennen, spreken en kunnen schrijven. Dan volgen de gewone mensen vanzelf.’

Dat zijn wij uiteraard roerend met hem eens, maar ook de scholen zouden wat meer kunnen doen aan het leren en promoten van de moedertaal van de leerlingen.