“Wij zijn geen radicale activisten”

HOOGERHEIDE – Overal in het nieuws hoor je over de klimaatcrisis. Die is bedreigend, ook voor de gemeente Woensdrecht. Milieuvereniging Benegora ziet de bedreigingen ook, maar verliest de rede nooit uit het oog: “Wij geloven in een goed gesprek.”

Harde acties zoals bijvoorbeeld Extinction Rebellion die uitvoert zijn niet voor Benegora. De milieuvereniging met de naam die staat voor “Belgisch Nederlands Grensoverleg Regio Antwerpen” is stevig geworteld in de gemeente Woensdrecht, en wordt bemand door kalme, zorgvuldige “luizen in de pels”. Voorzitter Jan Andriese en secretaris Bert Zwiers hebben beiden een respectabele staat van dienst met ruim 25 jaar ervaring. Ze weten er sinds de oprichting van Benegora in 1986 al heel veel ten goede is gekeerd: “Het is nu moeilijk voor te stellen, maar in de jaren ’80 stonk het vaak enorm in onze regio. Die stank was afkomstig van de groeiende chemische industrie in de Antwerpse haven. Onze voorzitter Ton van Rijen wist de toenmalige commissaris van de Koningin, Houben, te overtuigen om incognito een bezoek aan de regio te brengen. Dat opende de ogen van bestuurders, en maakte duidelijk dat de Zuidwesthoek vergelijkbaar was met de regio Rijnmond. Trouwens, in die tijd was er nog niet eens samenwerking met onze Belgische buren rond calamiteiten in het havengebied. Ook daarvoor hebben we ons ingespannen, er is nu een grensoverschrijdend calamiteitenplan.”

Metingen

Ook dik 30 jaar na de oprichting is er veel waarvoor Benegora zich wil inspannen. “Op dit moment spelen er een aantal bedreigingen die tenminste latent aanwezig zijn”, stelt Jan Andriese. PFAS bijvoorbeeld is iets dat Benegora de nodige zorgen baart. “PFAS is een persistente stof, die zich hecht aan bepaalde bestanddelen in het bloed, die niet te filteren is en die ook in onze regio is neergedaald. Bovendien is PFAS aangetroffen in het water van de Westerschelde. Via Paranka Surminski van Namiro, met wie we uitstekend samenwerken, hebben we vragen gesteld aan de provincie. We willen weten wat er bekend is, en of er bereidheid is tot meer onderzoek. Wij kunnen het tij niet keren, maar we kunnen wel kritisch zijn en vragen blijven stellen. Wij zijn voorstanders van een systeem van “controleren aan de poort”. Elke nieuwe chemische stof die de industrie gebruikt zou wat ons betreft net zo kritisch bekeken moeten worden als een nieuw medicijn.”
Ook op geluid is Benegora kritisch. De vereniging weet dat veel inwoners van vooral Ossendrecht in hun slaap worden gestoord door geluiden van de Antwerpse industrie. “Eén van onze leden doet geluidsmetingen met eigen apparatuur”, vertelt Zwiers, “via “Noisenet” op onze website kunnen die metingen 24/7 worden gevolgd.”

Stikstof

De stikstofcrisis kwam voor Benegora niet uit de lucht vallen: “Wij wijzen al sinds de jaren ’90 op dit probleem”, vertellen Bert Zwiers en Jan Andriese, “ook op het gegeven dat een groot deel van de stikstof die hier neerdaalt uit België komt. Er is nooit adequaat op gereageerd, en daarom zitten we nu met de gebakken peren. Dat boeren daar niet blij mee zijn is heel begrijpelijk, maar dat doet het probleem niet verdwijnen. Wel positief is het feit dat België inmiddels serieus werk maakt van het verminderen van haar stikstofuitstoot. Wij kunnen alleen de luis in de pels blijven. Hoe deze kwestie verder wordt opgepakt is een kwestie van monitoring, maar vooral van politiek.”

“Wij kunnen alleen de luis in de pels blijven”

Klimaatbeleid

Hoewel een vrijwilligersclub zoals die van Benegora veel kan bereiken, staat of valt klimaatbeleid met de politiek. Wat dat betreft was de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november even slikken voor Benegora, want de winnende partij – de PVV – staat nou niet bepaald bekend om haar welwillendheid tegenover klimaat- en milieumaatregelen. Toch blijft Benegora positief: “We hebben weliswaar met lede ogen moeten vaststellen dat de kilmaatdiscussie is overruled door aandacht voor migratie, huizenbouw en zorgkosten, dus met de nieuwe Tweede Kamer staan we minder sterk. Maar we zijn alsnog gebonden aan het klimaatakkoord van Parijs. Er zijn zaken in wetten vastgelegd, die kunnen niet zomaar worden veranderd. Dat blijft een voordeel.”

Concreet

Meer nog dan aan een solide politieke basis heeft het klimaat wat Benegora betreft behoefte aan een duidelijke visie voor de lange termijn. Of en hoe Den Haag daarvoor gaat zorgen, dat is afwachten. De primaire politieke gesprekspartner voor Benegora is de gemeente Woensdrecht, en daarmee is de relatie uitstekend, zo vertellen Zwiers en Andriese. “Woensdrecht voldoet ruimschoots aan de in de Regionale Energie Strategie gestelde normen, de wethouders zijn gemakkelijk aanspreekbaar en de gemeente verdient een pluim voor de wijze waarop ze met ons overlegt. Dat mag gezegd worden, maar evengoed zou een nog actievere houding van het college kunnen helpen. Want gaat Jan Modaal een dure warmtepomp aanschaffen als de gemeente misschien op termijn besluit een warmtenet aan te leggen? Wij zouden willen zeggen: college, kom met concrete plannen!”

Samenwerken

Ook als dat niet gebeurt blijft Benegora overigens de aimabele gesprekspartner die het de afgelopen 30 jaar was. “Harde acties zijn niet aan ons besteed. Zoals gezegd werken we goed samen met de gemeente en Namiro, maar bijvoorbeeld ook met IVN Groene Zoom en de werkgroep Natuur- en Milieubescherming Stichting Brabantse Wal. Ons motto is dat we liever vooraf meedenken dan achteraf in de rechtszaal belanden. Met een goed gesprek kom je altijd verder. Onze betrokkenheid bij windpark ZE-BRA is daar een goed voorbeeld van. Vanaf het eerste moment zijn we door Eneco aan tafel uitgenodigd, en al onze vragen zijn beantwoord. Zo zien we het graag. Wij zijn geen radicale activisten en we zijn ook geen one issue-club. We zijn gewoon begaan met ons leefmilieu, en maken ons zorgen om alle zaken die mens en natuur bedreigen. Dat is toch heel redelijk?”

“Met een goed gesprek kom je altijd verder”