“Diamant aan parelsnoer”

BERGEN OP ZOOM – Grijze haren kostte het, slapeloze nachten, geld en vooral heel veel werk. Maar dat was het allemaal waard: Torenkamer Gradatus in de Peperbus, die vorige week officieel werd geopend is meer geworden dan alleen maar een rustpunt op een lange klim: het is de diamant in het parelsnoer van cultureel Bergen op Zoom.

“Gradatus is een nieuwe parel aan het parelsnoer van cultureel Bergen op Zoom.” Met die woorden overhandigt wethouder Letty Demmers de sleutel van torenkamer Gradatus aan Yolanda van Twillert, bestuurslid van de Bergse stadsgidsen. Pas daarna verbetert de wethouder zich: “In dit geval zou de metafoor van diamant nog beter passen.”

Het verhaal van Gradatus begint bij de stadsgidsen, die regelmatig mensen meenemen naar de top van de Peperbus en onderweg merken hoe vermoeiend de klim voor veel mensen is. Wat begint met een idee om twee bankjes in de torenkamer te plaatsen groeit al snel uit tot een ambitieus concept waarin ontwerper Iwan Koolen al zijn creativteit kwijtkan.

In Gradatus wordt verwezen naar het werk van meetkundige Willebrord Snellius, die in 1615 zijn beroemde driehoeksmetingen uitvoerde op de Peperbus, en zo de eerste was die de omtrek van de aarde nauwkeurig kon bepalen. Ook over het geslacht Keldermans, de bouwers van de Peperbus, en de rol van de kerk in de samenleving, bijvoorbeeld tijdens Vastenavend, kun je in Gradatus alles te weten. De hoogte van de torenkamer wordt benut met een hoge, houten trap die leidt naar een symbolische hemelpoort waar de bezoeker zich kan bezinnen op zijn volgende “stap”, maar die ook gebruikt kan worden als tribune bij schoolbezoeken, of voor kleine optredens. Gradatus heeft, kortom, veel te bieden.

De weg er naartoe was lang, vertellen stadsgids Tom van Eekelen en Jos van Rijn van de Gertrudis Cultuurstichting: “Aanvankelijk was het een verhaal van teveel plannen en te weinig middelen. Door alle perikelen zijn mijn grijze haren toch al wit geworden”, lacht Van Rijn. Van Eekelen vertelt over de trap, die alleen al 90.000 euro zou kosten: “Door het in losse delen te doen, met hulp van vrijwilligers hebben we de trap toch kunnen realiseren, voor aanzienlijk minder geld. Het was een enorme uitdaging, zowel kostentechnisch als qua mankracht. Dat het gelukt is, is de verdienste van iedereen die aan het project heeft meegewerkt.”