Merijntje Gijzen
Een vast ochtendritueel voor mij is het doornemen van de krant, dan lees ik eerst de grote koppen en daarna pak ik het regionale nieuws. Zo ook enkele weken geleden, en tot mijn grote schrik stond erin dat in Nieuw-Vossemeer mijn grote idool van vroeger was ontvreemd. Dat wil zeggen het standbeeld van Merijntje was bruut van zijn sokkel gezaagd. Waarschijnlijk dit alles voor een paar euro aan verzaagd metaal.
Nu hadden wij thuis vroeger behalve een paar boeken van Wonderen der wereld, alleen een paar leesboeken die we hadden gekregen van oudere neefjes of andere bekenden. Zo van 'die jongens van jullie vinden ze misschien wel leuk'. Dit waren boeken van Old Shatterhand, Arendsoog en Pim Pandoer. Boeken waren toen nog echte leesboeken, met slechts een enkel plaatje. Echt boeken voor jongens in de schoolleeftijd, ze waren vaak al helemaal kapot gelezen.
Nu had mijn vader eens een verhaal verteld dat er een oude film was over een manneke uit onze streek, met name De Heen en Nieuw-Vossemeer, en op die film stond ook de Handwijzer. Dat was het café waar mijn vader met zijn ouders had gewoond. Die film was gemaakt naar aanleiding van een boek.
En voor mijn verjaardag kreeg ik toen Merijntjes jonge jaren. Ik moet zeggen, dat boek heb ik toen helemaal verslonden, gelezen en herlezen. Ik kon me helemaal in die tijd vinden.
Zo in de jaren 60 kon je ook overal die oude tijd nog beleven; je fietste door de kleine dorpjes en gehuchten die erin vernoemd werden, je zag nog de boerderijen in de polder met oude huisjes waar de knechten in woonden, de kronkelige watergang met kraakhelder water, en op het aardbeien- en bonenland zag je toen nog grote groepen (krooien) plukkers. Ook gingen we zilveruitjes en aardappelen rapen die op het land na de oogst waren achtergebleven. Precies zoals ook in het boek stond geschreven. Ik dacht altijd dat het echt gebeurd was, maar het was in feite van de schrijver A.M. de Jong een roman, maar ook een aanklacht tegen de slechte sociale omstandigheden van die tijd (zo jaren 1900).
Hier heb ik heel mijn leven een gevoel van nostalgie bij gehad. Later heb ik de hele serie van Merijntje Gijzen gelezen, al vond ik het eerste deel nog het mooiste. Ook andere boeken van A.M. de Jong heb ik gelezen, met als mooiste de martelgang van De Kromme Lindert en Poeske: de heks van de Riethoek.
Het zal veel jongeren niets meer zeggen, maar ik zou zeggen, ook tegen de ouderen: lees ze eens en droom terug naar de tijd van je (over)groot ouders.
De film waar het over gaat is een hele oude versie, dus niet de latere succesvolle televisieserie.
Tot de volgende Volluk, Twan Simons.